Cöel

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cöel
Eudynamys scolopacea
String Module Error: Target string is empty]]
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Cuculiformes
Teulu: Cuculidae
Enw deuenwol
'
Dosbarthiad y rhywogaeth

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cöel (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cöeliaid) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eudynamys scolopacea; yr enw Saesneg arno yw Koel. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.[1]

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. scolopacea, sef enw'r rhywogaeth.[2]

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r cöel yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cog beunaidd Dromococcyx pavoninus
Dromococcyx pavoninus - Pavonine Cuckoo.jpg
Cog ddaear adeingoch Neomorphus rufipennis
CultridesRufipennisWolf.jpg
Cog ddaear bicoch America Neomorphus pucheranii
F de Castelnau-oiseauxPl7.jpg
Cog ddaear dingoch Neomorphus geoffroyi
NeomorphusSalviniSmit.jpg
Cog ddaear gennog y Dwyrain Neomorphus squamiger
Cog ddaear gennog y Gorllewin Neomorphus radiolosus
NeomorphusRadiolosusSmit.jpg
Cog ffesantaidd Dromococcyx phasianellus
Pheasant Cuckoo.jpg
Cwcal aelwyn Centropus superciliosus
White-browed Coucal.jpg
Cwcal bach Centropus bengalensis
Lesser-coucal.jpg
Cwcal ffesantaidd Centropus phasianinus
Centropus phasianinus -Queensland, Australia-8.jpg
Cwcal pen llwydfelyn Centropus milo
Cwcal Swnda Centropus nigrorufus
Centropus nigrorufus at mangrove surabaya.jpg
Rhedwr Geococcyx californianus
Geococcyx californianus.jpg
Rhedwr bychan Geococcyx velox
Geococcyx velox 1875 cropped.JPG
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Hanesion unigol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Ddoe [18 Ionawr 2019], â’r tymeredd fymryn o dan y 40°C, dan gymylau trwm, daeth galwad digamsyniol y cöel dwyreiniol. Mae’r aderyn yn mudo yma o dde-ddwyrain Asia yn y gwanwyn a’r haf cynnar i nythu. Yn fath o gog, mae’r fenyw yn dodwy wy sengl mewn nyth aderyn letyol, fel arfer y felysor tagellog coch[3]. Mae cyw’r cöel wedyn yn taflud cywion y melysor allan o’r nyth. Er yn anodd i’w weld, mae’r cöel yn ddrwg-enwog am ei alwadau uchel ail-adroddus, yn aml liw nos. Yn groes i’r arfer fe arhosodd y gwryw yn yr achos hwn yn y golwg, ond roedd y fenyw a ym ddangosodd wedyn in fwy swil, ac fe ddiflanodd hithau yn fuan o’r golwg i goeden arall.
Mae’n anodd tynnu llun y cöeliad hyn gan iddynt alw o berfeddion llwyni a choed. Mae nhw’n aml yn pechu pobl trwy alw’n ddibaid a tharfu ar eu cwsg[4]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Safonwyd yr enw Cöel gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.