Cog

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cog
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Cuculiformes
Teulu: Cuculidae
Genws: Cuculus
Rhywogaeth: C. canorus
Enw deuenwol
Cuculus canorus
(Linnaeus, 1758)

Aderyn sy'n aelod o Urdd y Cuculiformes yw'r gog (lluosog: cogau) neu'r gwcw (lluosog: cwcwod) (Cuculus canorus). Enw'r teulu yw Cuculidae (teulu'r cogau).[1][2]

Mae'r gog yn nythu ar draws rhannau helaeth o Ewrop ac Asia, ac yn gaeafu yn Affrica. Un o nodweddion enwocaf yr aderyn yw ei fod yn dodwy ei wyau yn nyth rhywogaeth arall o aderyn, yn arbennig Llwyd y Gwrych, Corhedydd y Waun a Telor y Cyrs. Enw arall ar Gorhedydd y Waun yw "Gwas y Gog". Gall cyw'r gog daflu'r cywion eraill o'r nyth, i sicrhau ei fod ef yn cael yr holl fwyd.

Mae'n aderyn cymharol fawr, llwyd o ran lliw, a gall edrych yn debyg iawn i aderyn ysglyfaethus o gael cipolwg arno'n hedfan. Daw'r enw "cwcw" o alwad yr aderyn.

Er fod y gog yn parhau yn aderyn cymharol gyffredin yng Nghymru, mae ei niferoedd wedi gostwng dros yr ugain mlynedd diwethaf. Mae'n cyrraedd o Affrica tua chanol Ebrill fel rheol, ac mae clywed y gog yn cael ei ystyried yn arwydd o wanwyn. Caiff Clychau'r Gog eu henw oherwydd eu bod yn blodeuo yn yr un cyfnod.

Rhai rhywogaethau yn yr un teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cwcal aelwyn Centropus superciliosus
White-browed Coucal.jpg
Cwcal bach Centropus bengalensis
Lesser-coucal.jpg
Cwcal Bernstein Centropus bernsteini
Cwcal bronddu Centropus grillii
Centropus grillii, subvolwassene, Menongue, Birding Weto, a.jpg
Cwcal byrewin Centropus rectunguis
Cwcal cyffredin Centropus sinensis
Greater Coucal I IMG 7775.jpg
Cwcal du Centropus toulou
Malagasy Coucal, Ankarafantsika, Madagascar.jpg
Cwcal fioled Centropus violaceus
Lossy-page1-2923px-Centropus violaceus - 1838 - Print - Iconographia Zoologica - Special Collections University of Amsterdam - UBA01 IZ18800171.png
Cwcal ffesantaidd Centropus phasianinus
Centropus phasianinus -Queensland, Australia-8.jpg
Cwcal Gabon Centropus anselli
CentropusDryoscopusKeulemans.jpg
Cwcal goliath Centropus goliath
Centropus goliath.jpg
Cwcal pen llwydfelyn Centropus milo
Cwcal penlas Centropus monachus
Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig (1835) Centropus monachus.png
Cwcal Senegal Centropus senegalensis
Centropus senegalensis.PNG
Cwcal Sri Lanka Centropus chlororhynchos
CentropusChlororhynchusLegge.jpg
Cwcal Swlawesi Centropus celebensis
Bay Coucal (Centropus celebensis celebensis).jpg
Cwcal Swnda Centropus nigrorufus
Centropus nigrorufus at mangrove surabaya.jpg
Cwcal y Philipinau Centropus viridis
Centropus viridis.jpg
Cwcal Ynys Biak Centropus chalybeus
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Ericson, P.G.P. et al. (2006) Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils. Biology Letters, 2(4):543–547
  2. Hackett, S.J. (2008). "A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History". Science 320 (5884): 1763–1768. doi:10.1126/science.1157704. PMID 18583609.