Cog

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cog
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Cuculiformes
Teulu: Cuculidae
Genws: Cuculus
Rhywogaeth: C. canorus
Enw deuenwol
Cuculus canorus
(Linnaeus, 1758)

Aderyn sy'n aelod o Urdd y Cuculiformes yw'r gog (lluosog: cogau) neu'r gwcw (lluosog: cwcwod) (Cuculus canorus). Enw'r teulu yw Cuculidae (teulu'r cogau).[1][2]

Mae'r gog yn nythu ar draws rhannau helaeth o Ewrop ac Asia, ac yn gaeafu yn Affrica. Un o nodweddion enwocaf yr aderyn yw ei fod yn dodwy ei wyau yn nyth rhywogaeth arall o aderyn, yn arbennig Llwyd y Gwrych, Corhedydd y Waun a Telor y Cyrs. Enw arall ar Gorhedydd y Waun yw "Gwas y Gog". Gall cyw'r gog daflu'r cywion eraill o'r nyth, i sicrhau ei fod ef yn cael yr holl fwyd.

Mae'n aderyn cymharol fawr, llwyd o ran lliw, a gall edrych yn debyg iawn i aderyn ysglyfaethus o gael cipolwg arno'n hedfan. Daw'r enw "cwcw" o alwad yr aderyn.

Er fod y gog yn parhau yn aderyn cymharol gyffredin yng Nghymru, mae ei niferoedd wedi gostwng dros yr ugain mlynedd diwethaf. Mae'n cyrraedd o Affrica tua chanol Ebrill fel rheol, ac mae clywed y gog yn cael ei ystyried yn arwydd o wanwyn. Caiff Clychau'r Gog eu henw oherwydd eu bod yn blodeuo yn yr un cyfnod.

Rhai rhywogaethau yn yr un teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cöel cynffonhir Urodynamis taitensis
Eudynamistaitensis.jpg
Cöel pigrychog Scythrops novaehollandiae
Channel-billed Cuckoo at Adelaide Zoo.jpg
Cog dorddu Piaya melanogaster
Piaya melanogaster - Black-bellied Cuckoo.JPG
Cog ddaear fechan Morococcyx erythropygus
Morococcyx erythropygus.jpg
Cog gorun-ddu Microdynamis parva
Microdynamis parva.jpg
Cog Guira Guira guira
Guira guira.jpg
Cog resog Tapera naevia
Tapera naevia.jpg
Cog Sirkeer Taccocua leschenaultii
Sirkeer Malkoha.jpg
Cog wiweraidd Piaya cayana
Squirrel cuckoo 2.JPG
Cog wrychog Dasylophus superciliosus
Red-crested-malkoha.jpg
Cog ylfinbraff Pachycoccyx audeberti
Pachycoccyx audeberti, Tanzanië.jpg
Dasylophus cumingi Dasylophus cumingi
Scaled-feather-malkoha.jpg
Gwalch-gog fawr Hierococcyx sparverioides
Common Hawk Cuckoo (Hierococcyx varius).jpg
Gwalch-gog fechan Hierococcyx vagans
Hierococcyx vagans.jpg
Gwalch-gog gyffredin Hierococcyx varius
Cuculus varius India.jpg
Gwalch-gog swil Hierococcyx nisicolor
Malcoa fflambig Rhamphococcyx calyorhynchus
Kadalan Sulawesi.JPG
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Ericson, P.G.P. et al. (2006) Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils. Biology Letters, 2(4):543–547
  2. Hackett, S.J. (2008). "A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History". Science 320 (5884): 1763–1768. doi:10.1126/science.1157704. PMID 18583609.