Cog

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cog
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Cuculiformes
Teulu: Cuculidae
Genws: Cuculus
Rhywogaeth: C. canorus
Enw deuenwol
Cuculus canorus
(Linnaeus, 1758)

Aderyn sy'n aelod o Urdd y Cuculiformes yw'r gog (lluosog: cogau) neu'r gwcw (lluosog: cwcwod) (Cuculus canorus). Enw'r teulu yw Cuculidae (teulu'r cogau).[1][2]

Mae'r gog yn nythu ar draws rhannau helaeth o Ewrop ac Asia, ac yn gaeafu yn Affrica. Un o nodweddion enwocaf yr aderyn yw ei fod yn dodwy ei wyau yn nyth rhywogaeth arall o aderyn, yn arbennig Llwyd y Gwrych, Corhedydd y Waun a Telor y Cyrs. Enw arall ar Gorhedydd y Waun yw "Gwas y Gog". Gall cyw'r gog daflu'r cywion eraill o'r nyth, i sicrhau ei fod ef yn cael yr holl fwyd.

Mae'n aderyn cymharol fawr, llwyd o ran lliw, a gall edrych yn debyg iawn i aderyn ysglyfaethus o gael cipolwg arno'n hedfan. Daw'r enw "cwcw" o alwad yr aderyn.

Er fod y gog yn parhau yn aderyn cymharol gyffredin yng Nghymru, mae ei niferoedd wedi gostwng dros yr ugain mlynedd diwethaf. Mae'n cyrraedd o Affrica tua chanol Ebrill fel rheol, ac mae clywed y gog yn cael ei ystyried yn arwydd o wanwyn. Caiff Clychau'r Gog eu henw oherwydd eu bod yn blodeuo yn yr un cyfnod.

Rhywogaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhestr Wicidata:

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau


rhywogaeth enw tacson delwedd
Ani llyfnbig Crotophaga ani
Smooth-billed ani.jpg
Ani mawr Crotophaga major
Crotophaga major (Greater Ani).jpg
Ani rhychbig Crotophaga sulcirostris
Crotophaga sulcirostris.jpg
Coa brongoch Coua serriana
Red-breasted Coua.jpg
Coa carlamus Coua cursor
Running coua (Coua cursor).jpg
Coa Coquerel Coua coquereli
Coquerel's Coua RWD3.jpg
Coa cribog Coua cristata
Coua cristata -Toledo Zoo, Ohio, USA-8a (1).jpg
Coa glas Coua caerulea
Coua caerula.jpg
Coa mawr Coua gigas
Giant Coua.jpg
Coa pengoch Coua ruficeps
Red-capped Coua RWD2.jpg
Coa troedgoch Coua reynaudii
Red-fronted Coua - Andasibè - Madagascar MG 0718 (15102020980).jpg
Coa Verreaux Coua verreauxi
Cöel Awstralia Eudynamys scolopaceus
Eudynamys scolopacea - 20080801.jpg
Cöel cribwyn Cacomantis leucolophus
Cöel cynffonhir Urodynamis taitensis
Eudynamistaitensis.jpg
Cöel pigrychog Scythrops novaehollandiae
Channel-billed Cuckoo at Adelaide Zoo.jpg
Cog Cuculus canorus
Cuculus canorus vogelartinfo chris romeiks CHR0791 cropped.jpg
Cog Affrica Cuculus gularis
African Cuckoo.jpg
Cog alarus Cacomantis merulinus
Plaintive Cuckoo.jpg
Cog benllwyd Coccyzus lansbergi
Cog beunaidd Dromococcyx pavoninus
Dromococcyx pavoninus - Pavonine Cuckoo.jpg
Cog bigddu Coccyzus erythropthalmus
Black-billed-cuckoo2.jpg
Cog bigfelen Coccyzus americanus
Coccyzus-americanus-001.jpg
Cog Cocos Coccyzus ferrugineus
The zoology of the voyage of H.M.S. Sulphur (8330019594).jpg
Cog didric Chrysococcyx caprius
Dideric cuckoo.jpg
Cog dorddu Piaya melanogaster
Piaya melanogaster - Black-bellied Cuckoo.JPG
Cog ddaear Carpococcyx radiceus
Carpococcyx radiceus 1838.jpg
Cog ddaear adeingoch Neomorphus rufipennis
CultridesRufipennisWolf.jpg
Cog ddaear bicoch America Neomorphus pucheranii
F de Castelnau-oiseauxPl7.jpg
Cog ddaear bicoch Asia Carpococcyx renauldi
Carpococcyx renauldi.jpg
Cog ddaear dingoch Neomorphus geoffroyi
NeomorphusSalviniSmit.jpg
Cog ddaear fechan Morococcyx erythropygus
Morococcyx erythropygus.jpg
Cog ddaear gennog y Dwyrain Neomorphus squamiger
Cog ddaear gennog y Gorllewin Neomorphus radiolosus
NeomorphusRadiolosusSmit.jpg
Cog ddrongo Surniculus lugubris
Asian Drongo Cuckoo.jpg
Cog ddu Cuculus clamosus
Black Cuckoo (Cuculus clamosus).jpg
Cog ddulas Chrysococcyx xanthorhynchus
Violet cuckoo (Chrysococcyx xanthorhynchus) May 2013 Port Blair Andaman.JPG
Cog ddwyreiniol Cuculus saturatus
Cuculus saturatus Yongkola Bhutan 1.jpg
Cog efydd euraid Chrysococcyx lucidus
Shining Bronze-Cuckoo Dayboro.JPG
Cog efydd fechan Chrysococcyx minutillus
Little Bronze Cuckoo male Kobble.jpg
Cog efydd fraith Chrysococcyx crassirostris
Cog efydd Gould Chrysococcyx russatus
Chrysococcyx poecilurus
Chrysococcyx russatus jungei - Manado (1).JPG
Cog efydd Horsfield Chrysococcyx basalis
Horsfield's Bronze-Cuckoo Newhaven.jpg
Cog efydd Meyer Chrysococcyx meyerii
Cog efydd yddfgoch Chrysococcyx ruficollis
Cog emrallt Chrysococcyx cupreus
African emerald cuckoo (Chrysococcyx cupreus) in tree.jpg
Cog fadfallod fawr Coccyzus merlini
Coccyzus merlini -Pinar del Rio Province, Cuba-8 (1).jpg
Cog fadfallod Hispanola Coccyzus longirostris
DRbirds Hispaniolan-Lizard Cuckoo 2c.jpg
Cog fadfallod Jamaica Coccyzus vetula
Jamaican Lizard-Cuckoo.jpg
Cog fadfallod Puerto Rico Coccyzus vieilloti
Cog fechan America Coccycua pumila
Coccycua pumila (Cuco enano) (15430611517).jpg
Cog fechan Asia Cuculus poliocephalus
Cuculus poliocephalus.jpg
Cog fechan mangrof Coccycua minuta
Little Cuckoo (5306039683).jpg
Cog fraith Clamator jacobinus
Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) with a catterpillar W IMG 4009.jpg
Cog frech Clamator glandarius
Clamator glandarius (juvenile).jpg
Cog frongoch Affrica Cuculus solitarius
Red-chested Cuckoo (Cuculus solitarius) in tree.jpg
Cog frongoch Hispaniola Coccyzus rufigularis
Cog frongoch Papwa Cacomantis castaneiventris
Chestnut-breasted cuckoo iron08.JPG
Cog fron berlog Coccyzus euleri
Cog fygydog Coccyzus melacoryphus
Coccyzus melacoryphus.jpg
Cog ffesantaidd Dromococcyx phasianellus
Pheasant Cuckoo.jpg
Cog glustddu Chrysococcyx osculans
Black-eared Cuckoo imm bowra nov06.jpg
Cog gorun-ddu Microdynamis parva
Cog gribog Clamator coromandus
Chestnut-winged Cuckoo.jpg
Cog Guira Guira guira
Guira guira.jpg
Cog gynffondaen Cacomantis flabelliformis
Cacomantis flabelliformis.jpg
Cog gynffonhir dywyll Cercococcyx mechowi
Cog gynffonhir gyffredin Cercococcyx olivinus
Cog gynffonhir mynydd Cercococcyx montanus
Cog Heinrich Cacomantis heinrichi
Cog hirbig Chrysococcyx megarhynchus
Cog India Cuculus micropterus
Indian Cuckoo (J).jpg
Cog Indonesia Cacomantis sepulcralis
Cog Jamaica Coccyzus pluvialis
Chestnut-bellied Cuckoo 2506091171.jpg
Cog Klaas Chrysococcyx klaas
Klaas's Cuckoo (Chrysococcyx klaas) 2.jpg
Cog Levaillant Clamator levaillantii
Clamator levaillantii (Levaillant's Cuckoo).jpg
Cog lwyd Coccycua cinerea
CoccyzusCinereusKeulemans.jpg
Cog Madagasgar Cuculus rochii
Cuculus rochii rochii 1888.jpg
Cog mangrof Coccyzus minor
Mangrove Cuckoo.jpg
Cog prysgoed Cacomantis variolosus
Brush Cuckoo Oct 2007.JPG
Cog resog Tapera naevia
Tapera naevia.jpg
Cog Sirkeer Taccocua leschenaultii
Sirkeer Malkoha.jpg
Cog welw Cacomantis pallidus
Pallid Cuckoo kobble 650px.jpg
Cog werdd frech Chrysococcyx maculatus
Chrysococcyx maculatus - Khao Yai.jpg
Cog winau Cacomantis sonneratii
CacomantisSonneratii.svg
Cog wiweraidd Piaya cayana
Squirrel cuckoo 2.JPG
Cog wrychog Dasylophus superciliosus
Red-crested-malkoha.jpg
Cog yddf-felen Chrysococcyx flavigularis
ChrysococcyxFlavigularisSmit.jpg
Cog ylfinbraff Pachycoccyx audeberti
Pachycoccyx audeberti, Tanzanië.jpg
Cwcal aelwyn Centropus superciliosus
White-browed Coucal.jpg
Cwcal bach Centropus bengalensis
Lesser-coucal.jpg
Cwcal Bernstein Centropus bernsteini
Cwcal bronddu Centropus grillii
Cwcal byrewin Centropus rectunguis
Cwcal cyffredin Centropus sinensis
Greater Coucal I IMG 7775.jpg
Cwcal cynffongoch Centropus cupreicaudus
Centropus cupreicaudus.jpeg
Cwcal du Centropus toulou
Malagasy Coucal, Ankarafantsika, Madagascar.jpg
Cwcal fioled Centropus violaceus
Cwcal ffesantaidd Centropus phasianinus
Centropus phasianinus -Queensland, Australia-8.jpg
Cwcal Gabon Centropus anselli
CentropusDryoscopusKeulemans.jpg
Cwcal goliath Centropus goliath
Cwcal gwinau Centropus unirufus
Rufous-coucal.jpg
Cwcal gyddf-ddu bychan Centropus leucogaster
Cwcal mawr Centropus menbeki
Cwcal pen llwydfelyn Centropus milo
Cwcal penlas Centropus monachus
Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig (1835) Centropus monachus.png
Cwcal Prydain Newydd Centropus ateralbus
Cwcal Senegal Centropus senegalensis
Centropus senegalensis.PNG
Cwcal Sri Lanka Centropus chlororhynchos
CentropusChlororhynchusLegge.jpg
Cwcal Steere Centropus steerii
Cwcal Swlawesi Centropus celebensis
Bay Coucal (Centropus celebensis celebensis).jpg
Cwcal Swnda Centropus nigrorufus
Centropus nigrorufus at mangrove surabaya.jpg
Cwcal wynebddu Centropus melanops
Cwcal y Philipinau Centropus viridis
Cwcal Ynys Biak Centropus chalybeus
Dasylophus cumingi Dasylophus cumingi
Scaled-feather-malkoha.jpg
Gwalch-gog fawr Hierococcyx sparverioides
Common Hawk Cuckoo (Hierococcyx varius).jpg
Gwalch-gog fechan Hierococcyx vagans
Gwalch-gog gyffredin Hierococcyx varius
Cuculus varius India.jpg
Gwalch-gog swil Hierococcyx nisicolor
Gwalch-gog Swlawesi Cuculus crassirostris
Malcoa brongoch Phaenicophaeus curvirostris
Chestnut-breasted Malkoha2.jpg
Malcoa cynffonhir Phaenicophaeus tristis
Green-billed Malkoha.jpg
Malcoa fflambig Rhamphococcyx calyorhynchus
Kadalan Sulawesi.JPG
Malcoa gwyrdd Ceuthmochares aereus
Yellowbill.jpg
Malcoa picoch Zanclostomus javanicus
Red-billed Malkoha.jpg
Malcoa pigwyrdd Phaenicophaeus viridirostris
Blue-faced Malkoha.JPG
Malcoa Raffles Rhinortha chlorophaea
Phaenicophaeus chlorophaeus.jpg
Malcoa torddu Rhopodytes diardi
Malcoa torgoch Rhopodytes sumatranus
Malcoa wynepgoch Phaenicophaeus pyrrhocephalus
Red-faced Malkoha x.jpg
Rhedwr Geococcyx californianus
Geococcyx californianus.jpg
Rhedwr bychan Geococcyx velox
Geococcyx velox 1875 cropped.JPG
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Ericson, P.G.P. et al. (2006) Diversification of Neoaves: integration of molecular sequence data and fossils. Biology Letters, 2(4):543–547
  2. Hackett, S.J. (2008). "A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History". Science 320 (5884): 1763–1768. doi:10.1126/science.1157704. PMID 18583609.