An t-Eilean Sgitheanach

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
An t-Eilean Sgitheanach
280px
Math Ynys Edit this on Wikidata
Prifddinas Port Rìgh Edit this on Wikidata
Poblogaeth 10,008, 9,232, 8,847 Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC±00:00 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Ynysoedd Mewnol Heledd Edit this on Wikidata
Sir Cyngor yr Ucheldir Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Yr Alban Yr Alban
Arwynebedd 1,656 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 993 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Cefnfor yr Iwerydd Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 57.33°N 6.27°W Edit this on Wikidata
Hyd 80 cilometr Edit this on Wikidata
Y bont sy'n cysylltu An t-Eilean Sgitheanach a't tir mawr

Un o Ynysoedd Mewnol Heledd yng ngogledd-orllewin yr Alban yw An t-Eilean Sgitheanach (Saesneg: Skye). Hi yw'r fwyaf o Ynysoedd Mewnol Heledd a'r fwyaf gogleddol. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 8,748.

Lleoliad An t-Eilean Sgitheanach

Gydag arwynebedd o 1700 km² hi yw'r ail-fwyaf o ynysoedd yr Alban; dim ond ynys Leòdhas a Na Hearadh sy'n fwy. Yn ne yr ynys, ceir mynyddoedd y Cuillin. Yn y de-orllewin, ceir sawl penrhyn, megis Sleat, Strathaird, Minginish a Duirinish, tra mae dau benrhyn, Waternish a Trotternish yn y gogledd-ddwyrain. Ymhlith yr ynysoedd llai o'i hamgylch mae Raasay, Scalpay a Rona yn y gogledd-orllewin, a Sòdhaigh, Canna, Rum ac Eigg yn y de.

Mae'r ganran o'r boblogaeth sy'n siarad Gaeleg wedi gostwng yn y degawdau diwethaf, ond mae'n parhau yn sylweddol, 31% yn ôl cyfrifiad 2001. Ceir coleg Sabhal Mòr Ostaig, sy'n dysgu trwy gyfrwng yr Aeleg, ar benrhyn Sleat gerllaw Armadale. Ymhlith adeiladau nodedig yr ynys mae Castell Dunvegan, pencadlys Clan MacLeod.

Yn 1995, agorwyd pont i gysylltu'r ynys a'r tir mawr, o Kyleakin i Kyle of Lochalsh. Bu llawer o brotestio am y tollau ar y bont yma, ac yn 2004, gwnaed i ffwrdd a hwy. Mae gwasanaeth fferi yn cysylltu Uig ag An Tairbeart ar Na Hearadh (Harris) a Lochmaddy ar Uibhist a Tuath (North Uist), a fferi yn cysylltu Sconser ag ynys fechan Raasay. O Mallaig ar y tir mawr (a gwasanaeth rheiffordd i Glasgow) mae fferi i Armadale. Mae'r briffordd A87 yn cysylltu Portree, Sconser a Broadford yn y gogledd-ddwyrain ag Uig yn y gogledd-orllewin.

Pentrefi[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolennau allanol[golygu | golygu cod y dudalen]