Ïon

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Map potensial electrostatig o ïon nitrad (NO3). Mae'r rhannau lliw coch yn uwch eu dwysedd electron na'r rhannau lliw melyn
Gweler hefyd Ion (gwahaniaethu).

Atom neu moleciwl sydd wedi colli neu ennill un neu ragor o electronau falens gan roi iddo gwefr trydanol positif neu negyddol yw ïon.

Gelwir ïon â gwefr negyddol, sef un gyda fwy o electronau yn ei blisg na phrotonau yn ei niwclews, yn anïon (ana: Groeg 'i fyny'). Ar y llaw arall, gelwir ïon â gwefr positif, gyda llai o electronau na phrotonau, yn catïon (kata: Groeg 'i lawr').

Gelwir ïon o atom unigol yn ïon monatomig, ond os oes ganddo fwy nag un atom fe'i gelwir yn ïon polyatomig. Gelwir ïonau sy'n cynnwys ocsigen yn ocsianïonau.

Mae casgliad o ïonau nwyol, neu nwy sy'n cynnwys canran uchel o ronynnau wedi'u gwefru, yn cael ei alw yn plasma.