Lecwydd

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio

Cyfesurynnau: 51°28′N 3°13′W / 51.46°N 3.21°W / 51.46; -3.21

Lecwydd
Lecwydd is located in Bro Morgannwg
Lecwydd

Lecwydd Bro Morgannwg
Sir Bro Morgannwg
Sir seremonïol De Morgannwg
Gwlad Cymru
Gwladwriaeth sofran Y Deyrnas Unedig
Tref bost CAERDYDD
Rhanbarth cod post CF11
Cod deialu +44-29
Yr Heddlu De Cymru
Tân De Cymru
Ambiwlans Cymru
Senedd yr Undeb Ewropeaidd Cymru
Senedd y DU Bro Morgannwg
Cynulliad Cymru Bro Morgannwg
Rhestr llefydd: y DU • Cymru • Bro Morgannwg
Mae'r erthygl hon yn cyfeirio at bentref ym Mro Morgannwg; am yr ardal o'r un enw yng Nghaerdydd, gweler Lecwydd, Caerdydd.

Pentref yn nwyrain Bro Morgannwg yw Lecwydd (Saesneg: Leckwith).

Tarddiad yr enw[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir bod yr enw yn deillio o ffurf fer ar yr enw personol Helygwydd (ar Helygwydd/Helycwydd cymharer Tegwyn/Tecwyn). Ni wyddys pwy oedd Helygwydd, ond gall mai sant o Gymro ydoedd. Ystyr yr enw fyddai '[man sy'n eiddo i] Helygwydd'.[1]

Gwelir weithiau y ffurfiau Llechwydd a Llechwedd mewn ffynonellau Cymraeg o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Honnid bod yr enw Llechwedd yn cyfeirio at y llethr serth sy'n codi o lan orllewinol afon Elái ym mhlwyf Lecwydd, ac mai ffurf ar Llechwedd oedd Lecwydd.[2] Ond nid oes modd olrhain cyswllt ieithyddol rhwng Lecwydd a llechwedd ac mae'n debyg fod y ffurf Llechwedd yn enghraifft o darddiad gwerin.[3] Er hynny, mae'r esboniad hwn yn dal i'w weld mewn rhai mannau.[4]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwynedd O. Pierce, The Place-names of Dinas Powys Hundred. Cardiff: University of Wales Press, 1968 ISBN 0-7083-0338-2, tt. 49–52.
  2. Er enghraifft, Samuel Lewis, A Topographical Dictionary of Wales, cyf. 2 (London, 1840). Gw. hefyd Owen Jones, Cymru: Yn Hanesyddol, Parthedegol a Bywgraphyddol (London: Blackie & Son, 1875), t. 188.
  3. Dywedir am yr enw Leckwith: 'popularly believed to be W(elsh) llechwedd 'slope' ', yn Hywel Wyn Owen a Richard Morgan, Dictionary of the Place-Names of Wales (Llandysul, 2007), t. 212.
  4. Er enghraifft, Cyngor Caerdydd, 'Dyffryn Elái: Teithiau Cerdded Traws-ffiniol, Parc Trelái i Goedwig Lecwydd'; gwelwyd 10 Chwefror 2015.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]