Ynysfor Chagos

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ynysfor Chagos
DG Ariel Plantation.jpg
Math Ynysfor, tiriogaeth ddadleuol Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+06:00 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Tiriogaeth Brydeinig Cefnfor India Edit this on Wikidata
Gwlad Y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Arwynebedd 63.2 km² Edit this on Wikidata
Gerllaw Cefnfor India Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 6.28°S 72.08°E Edit this on Wikidata

Grŵp o saith atol yng Nghefnfor India yw Ynysfor Chagos sy'n cynnwys mwy na 60 o ynysoedd.

Yn swyddogol yn rhan o Diriogaeth Brydeinig Cefnfor India, roedd y Chagos yn gartref i'r Chagosiaid, pobl sy'n siarad Bourbonnais Creole, am fwy na chanrif a hanner nes i'r Deyrnas Unedig ei hel allan rhwng 1967 ac 1973 i adael yr Unol Daleithiau adeiladu orsaf filwrol ar Diego Garcia, yr ynys fwyaf. Ers 1971, dim ond atol Diego Garcia sydd â phobl arno, a dim ond phersonél a staff yr orsaf filwrol yn unig.

Mae dadl am sofraniaeth ynysfor Chagos rhwng y DU a Mauritius. Torrodd y Deyrnas Unedig yr ynysfor allan o diriogaeth Mauritius yn 1965, dair blynedd cyn i'r wlad ennill annibyniaeth yn 1968.[1][2]

Ar 25 Chwefror 2019, dyfarnodd y Llys Cyfiawnder Rhyngwladol y dylai'r Deyrnas Unedig ildio perchnogaeth yr ynysfor. Gwrthododd Llywodraeth y Deyrnas Unedig unrhyw awdurdod i'r llys benderfynu ar y materion hyn.[3][4]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Time for UK to Leave Chagos Archipelago". Real clear world. Cyrchwyd 12 July 2012.
  2. Nichols, Michelle (22 June 2017). "U.N. asks international court to advise on Chagos; Britain opposed". Reuters. https://www.reuters.com/article/us-britain-chagos-un-idUSKBN19D2LW?il=0.
  3. "UN court rejects UK's claim of sovereignty over Chagos Islands". The Guardian. 25 February 2019. https://www.theguardian.com/world/2019/feb/25/un-court-rejects-uk-claim-to-sovereignty-over-chagos-islands.
  4. “Rhowch ynysoedd Chagos yn ôl” meddai’r Llys Cyfiawnder Rhyngwladol , Golwg360, 25 Chwefror 2019. Cyrchwyd ar 26 Chwefror 2019.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Globe stub.svg Eginyn erthygl sydd uchod am ddaearyddiaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.