Thomas Bayes

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Thomas Bayes

Yr unig lun o Thomas Bayes; 1936.[1][2]
Ganwyd c. 1701
Swydd Hertford, Lloegr
Bu farw 7 Ebrill 1761(1761-04-07) (59 oed)
Tunbridge Wells, Caint, Lloegr
Bu fyw yn Tunbridge Wells, Caint, Lloegr
Cenedligrwydd Sais
Alma mater Prifysgol Caeredin
Enwog am Theorem Bayes
Llofnod

Athronydd ac ystadegwr Seisnig o Swydd Hertford oedd y Parch. Thomas Bayes (c. 17017 Ebrill 1761)[2][3]. Mae'n nodedig am theori a enwyd ar ei ôl, ond na chyhoeddwyd tan wedi ei farwolaeth. Ei gyfaill, y dyngarwr byd enwog Richard Price a sylwodd ar y wybodaeth newydd hon, wrth iddo fynd drwy ei bapurau wedi'r angladd.[4]

Cynigiodd Thomas Bayes ateb i broblem 'gwrthdro tebygolrwydd' (inverse probability) mewn ysgrif fechan a luniodd "An Essay towards solving a Problem in the Doctrine of Chances" a ddarllenwyd i'r Gymdeithas Frenhinol yn 1763, wedi ei farwolaeth. Richard Price. wthiodd y theori hwn gan ei ddatblygu a'i gyhoeddi y flwyddyn dilynol mewn ysgrif o'r enw Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Roedd y theori'n cynnig dadl dros raniad unffurf o'r paramedr binomaidd yn hytrach na'i gynosod mewn modd cyffredinol.[5]

Cyhoeddodd ddau lyfr yn ystod ei oes, un ohonynt am fathemateg: An Introduction to the Doctrine of Fluxions, and a Defence of the Mathematicians Against the Objections of the Author of The Analyst (heb ei enw, 1736), pan ddadleuodd dros sylfaen rhesymegol theori Isaac Newton ar galcwlws ac yn erbyn dadleuon negyddol George Berkeley, awdur The Analyst.

Hanes cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd Thomas Bayes yn fab i weinidog Anghydffurfiol o Lundain: Joshua Bayes,[6] ac fe'i magwyd o bosib yn Swydd Hertford, Lloegr.[7] Roedd ei dad o deulu anghydffurfiol o Sheffield yn wreiddiol. Yn 1719, yn ddeunaw oed, aeth Thomas i Brifysgol Caeredin i astudio rhesymeg a diwynyddiaeth. Pan ddychwelodd yn 1722, cynorthwyodd ei dad yn ei gapel yn Llundain cyn symud i Tunbridge Wells, Caint, tua 1734. Yno, gweinidogaethodd ar gapel Mount Sion hyd at 1752.[8]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Terence O'Donnell, History of Life Insurance in Its Formative Years (Chicago: American Conservation Co:, 1936), t. 335 (caption "Rev. T. Bayes: Improver of the Columnar Method developed by Barrett.")
  2. 2.0 2.1 Bayes's portrait The IMS Bulletin, Cyfrol. 17 (1988), Rhif 3, tt. 276–278.
  3. Belhouse, D.R. The Reverend Thomas Bayes FRS: a Biography to Celebrate the Tercentenary of his Birth;. Adalwyd Tachwedd 2015
  4. McGrayne, Sharon Bertsch. (2011). The Theory That Would Not Die p. 10., tud. 10, ar Google Books
  5. Edwards, A. W. G. "Commentary rhon the Arguments of Thomas Bayes," Scandinavian Journal of Statistics, Cyfrol 5, Rhif 2 (1978), tt. 116–118; adalwyd 6 Awst 2011
  6.  "Bayes, Joshua". Dictionary of National Biography. Llundain: Smith, Elder & Co. 1885–1900. 
  7. Oxford Dictionary of National Biography, erthygl ar Bayes gan A. W. F. Edwards.
  8. "The Reverend Thomas Bayes FRS- A Biography". Institute of Mathematical Statistics. http://www.york.ac.uk/depts/maths/histstat/bayesbiog.pdf. Adalwyd 18 Gorffennaf 2010.