Sulawesi

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sulawesi
Sulawesi map id.png
Math ynys Edit this on Wikidata
Prifddinas Makassar Edit this on Wikidata
Poblogaeth 18,455,058 Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+08:00 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Ynysoedd Sunda Fawr Edit this on Wikidata
Sir Indonesia Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Indonesia Indonesia
Arwynebedd 174,600 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 985 metr, 1,929 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Y Cefnfor Tawel, Banda Sea, Môr Celebes, Molucca Sea, Makassar Strait Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 2°S 121°E Edit this on Wikidata
ID-SL Edit this on Wikidata

Mae Sulawesi (gynt Celebes) yn un o ynysoedd mwyaf Indonesia. Efallai fod yr enw yn dod o sula ('ynys') a besi ('haearn').

Mae nifer o grwpiau ethnig ar yr ynys; y Bugis yw'r mwyaf niferus. Cyrhaeddodd morwyr o Bortiwgal yn 1525, ac yn ddiweddarach daeth yr ynys yn rhan o ymerodraeth yr Iseldiroedd cyn dod yn rhan o Indonesia. Gydag arwynebedd o 174,600 km², Sulawesi ydyw'r unfed ynys ar ddeg yn y byd o ran maint. Mae ynys Borneo i'r gorllewin, y Ffilipinau i'r gogledd, Maluku i'r dwyrain, a Flores a Timor i'r de. Rhennir yr ynys yn chwe thalaith: Gorontalo, Gorllewin Sulawesi, De Sulawesi, Canol Sulawesi, De-ddwyrain Sulawesi a Gogledd Sulawesi. Dim ond yn 2004 y crewyd Gorllewin Sulawesi, o ran o Dde Sulawesi. Makassar a Manado ydyw'r dinasoedd mwyaf.

Mae Llinell Wallace yn rhedeg trwy Sulawesi, felly mae bywyd gwyllt yr ynys yn cynnwys rhywogaethau Asiaidd ac Awstronesaidd, ond Awstronesaidd yn bennaf. Y warchodfa natur fwyaf yw Parc Cenedlaethol Lore Lindum sy'n 2,290 km². Roedd poblogaeth yr ynys yn 2000 yn 14,946,488, tua 7.25% o boblogaeth Indonesia. Islam yw'r grefydd fwyaf ar yr ynys, ond mae tua 19% yn Gristionogion, y rhan fwyaf yn Brotestaniaid. Yn y blynyddoedd diwethaf, yn enwedig rhwng 1998 a 2001, bu ymladd rhwng Mwslimilaid a Christionogion, gyda dros fil o bobl yn cael eu lladd.

Sulawesi