Sgwd yr Eira

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sgwd yr Eira
Veil of Snow - Sgwd yr Eira.jpeg
Math Rhaeadr Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Powys Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru

Rhaeadr ar Afon Hepste, ger Ystradfellte, Powys, yw Sgwd yr Eira. Mae'n gorwedd yn ardal fynyddig y Fforest Fawr ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ac mae'n un o atyniadau mwyaf adnabyddus y parc hwnnw.

Mae'n disgyn 27 metr (tua 50 troedfedd) dros dalcen o graig rhwng dwy lan yr afon, sy'n culhau yma. Ar ôl llifo dros y graig mae'r afon yn lledu eto. Un filltir yn is i lawr mae'n ymuno yn Afon Mellte.

Ystyr y gair 'sgwd' yn nhafodiaith De Cymru yw "rhaeadr" ac mae 'eira' yn cyfeirio at wynder y dŵr sy'n disgyn dros y graig, yn ôl pob tebyg.

Mae'r rhaeadr hon yn unigryw yng Nghymru am ei fod yn bosibl cerdded y tu ôl iddi. Ceir llwybr yn y graig y tu ôl i'r dŵr a gall rhywun gerdded dan yr afon ei hun. Mae arwyddion yn rhybuddio am y posibilrwydd o greigiau sy'n disgyn, ac yn cynghori i bobl beidio ag aros wrth groesi. Caewyd y llwybr am gyfnod oherwydd y perygl hwn, ond ail-agorwyd yn 2008 ar ôl gwaith i ddiogelu'r graig [1]. Hefyd, mae'r graig yn llithrig ac felly rhaid gwisgo esgidiau addas.

Gellir cyrraedd y rhaeadr trwy ddilyn llwybr cyhoeddus hyd lan Afon Hepste o Ystradfellte, neu lwybr arall o Benderyn, lle mae arwyddion yn cynghori cerddwyr i ddilyn llwybr caniataol at y rhaeadrau yn hytrach na'r llwybr cyhoeddus.

Teledu[golygu | golygu cod y dudalen]

Defnyddiwyd Sgwd yr Eira fel lleoliad yn y gyfres deledu Merlin (BBC). Dim ond y rhaeadr ei hun sydd i'w gweld, gyda'r dirwedd o'i chwmpas wedi'i thrawsnewid trwy effeithiau arbennig. Yn y bennod The Sins of the Father mae Myrddin ac Arthur yn marchogaeth ar hyd y llwybr tu ôl i'r rhaeadr er mwyn cyrraedd ogof ddirgel.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Popular waterfall reopens
  2. 'Sgwd yr Eira', BBC Merlin Filming Locations.