Nant y Pandy

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Nant y Pandy,Llangefni,Ynys Môn

Mae Nant y Pandy yn warchodfa natur a geir ychydig i'r gogledd o Llangefni, Ynys Môn, gogledd Cymru.

Mae Dingle yn enw plaen cyffredin yn yr iaith Saesneg, sy'n golygu "dyffryn coediog serth", sy'n ei ddisgrifio'n dda. Fodd bynnag, fel llawer o enwau Saesneg tebyg ar gyfer atyniadau naturiol yng Nghymru, e.e. Mae Fairy Glen, yr enw Saesneg yn ddiweddar ac mae'n debyg ei fod wedi'i fathu wrth i dwristiaeth ddatblygu.

Yr enw Cymraeg gwreiddiol, sy'n dal i gael ei ddefnyddio gan bobl leol, yw Nant y Pandy (Nant "nant" neu "dyffryn" + "melin lawn": "Fulling Mill Brook / Glen"), gan fod ffatri brosesu gwlân yn y cwm arferai. Mae'r parc wedi'i rannu'n ddwy ran yn naturiol, yr hanner deheuol coediog a'r hanner gogleddol sydd mewn llannerch. Mae'r brif agoriad ger Eglwys St Cyngar lle mae maes parcio. Mae'r warchodfa yn 25 erw (100,000 m2) o arwynebedd ac yn cael ei rhannu gan Afon Cefni. Fe’i ffurfiwyd gan rewlifoedd yn ystod yr oes iâ ddiwethaf wrth iddynt erydu craig feddal yr ardal.

Enillodd ei enw cyfredol yn y 1830au ac fe’i dynodwyd yn warchodfa natur leol ym 1995, er bod gorchymyn cadw coed blanced ar waith ers 1971. Yn 2003 rhoddwyd £122,000 i’r warchodfa ar gyfer gwelliannau gan gynnwys gwell mynediad anabledd, llwybrau bwrdd a cherfluniau coed.

Dyfarnwyd iddo Wobr Rhagoriaeth Bywyd Gwyllt Trefol MAB y DU yn 2004 diolch i'r gwaith hwn. Mae'r llwybrau pren newydd yn golygu y gall ymwelwyr wneud eu ffordd yr holl ffordd i'r gogledd i Llyn Cefni, gan deithio'n gyfochrog â hen draciau Rheilffordd Ganolog Ynys Môn. Gellir dod o hyd i wiwerod coch yn yr ardal.