Luxor

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Luxor
Egypt.LuxorTemple.River.01.jpg
Emblem Luxor Governorate.jpg
Math dinas, atyniad twristaidd Edit this on Wikidata
Poblogaeth 202,232 Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+2 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Kazanlak, Baltimore, Parintins, Shenzhen Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Luxor Governorate Edit this on Wikidata
Gwlad Yr Aifft Edit this on Wikidata
Arwynebedd 416,000,000 m² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 89 ±1 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 25.6969°N 32.6422°E Edit this on Wikidata
Cod post 85511 Edit this on Wikidata
Cerflun Pharaonaidd yn Nheml Luxor.

Prif ddinas De'r Aifft a phrifddinas yr ardal o'r un enw yw Luxor (Arabeg: الأقصر al-Uqṣur), gyda phoblogaeth o 451.318 (cyfrifiad 2006), mewn ardal o 416km2. Mae Luxor yn sefyll ar safle dinas hynafol Thebes. Mae cymaint o olion archaeolegol yno fel bod rhai wedi cyferio at Luxor fel "amgueddfa awyr agored fwyaf y byd"; mae olion teml Karnak a Teml Luxor o fewn y ddinas fodern. Dros yr afon, sef yr Afon Nîl, mae rhagor o demlau a beddau'r Lan Orllewinol sef Necropolis Thebes, yn cynnwys Dyffryn y Brenhinoedd a Dyffryn y Breninesau. Prif ddiwydiant Luxor erbyn heddiw yw twristiaeth.

Balwnio Awyr Poeth dros y Nîl
Golygfa Panoramaidd dros Luxor

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd: Thebes.

O dan y Deyrnas Newydd daeth Luxor, neu Thebes, yn brifddinas yr Aifft, roedd hefyd yn ddinas grefydd y duw Amon-Ra. Ar y pryd fe'i gelwid yn "Waset". Dan oruchafiaeth y Groegwyr daeth yn Thebai neu Thebes. Dinas y gan porth oedd Thebes (Yr Aifft).

O dan y 11ed Brenhinllin, tyfodd i fod yn ddinas grefydd, gyfoeth, bwer a masnach. Dan Montuhotep II unwyd yr Aifft. Concrodd Kush, yng ngogledd Swdan, a thiroedd Canaan, Ffenicia, a Syria. Parhaodd ei phwysigrwydd o gyfnod y 18fed Frenhinllin hyd at yr 20fed Frenhinllin.

Erbyn amser y Groegwyr disodlwyd Thebes gan Alexandria yn cyfnod Ptolemi. Ond roedd Thebes yn ddinas y duw Amon-Ra, ac arhosodd fel prif ddinas crefydd yr Aifft. Y tri duw pwysicaf oedd Amon, ei wraig, y duwies Mut, a'u mab Khonsu, duw y lleuad. Teml i frenin y duwiau Amon-Ra yw Karnak i'r gogledd o Thebes. Daeth, Alexander Fawr i addoli yn Nheml Amun, ac yn y canrifodd cyntaf OC daeth mynachod Cristnogol dan yr Ymerodraeth Rufeinig i Luxor i ymsefydlu ymhlith y temlau paganaidd fel un Hatshepsut, erbyn heddiw Deir el-Bahri ("mynachlog y gogledd").

Teml Luxor

Hinsawdd[golygu | golygu cod y dudalen]

Luxor Ion Chw Maw Ebr Mai Meh Gor Awst Medi Hyd Tach Rhag
Tymheredd
- Uchafbwynt cyfartalog (°C)
(°C)
23.0 23.0 25.4 27.4 35.0 39.2 41.4 40.4 38.8 35.3 28.9 24.4
Glawiad misol cyfartalog (mm) 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 1

Mae llai na 3mm o law bob blwyddyn ac y tymheredd ar adegau yn mynd dros 50c.

Hynafiaethau ardal Luxor[golygu | golygu cod y dudalen]

Strydoedd Luxor yn 2004

Trafnidiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Maes Awyr Luxor

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]