Louis XIV, brenin Ffrainc

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Louis XIV, brenin Ffrainc
Louis XIV.jpg
Ganwyd 5 Medi 1638 Edit this on Wikidata
Château de Saint-Germain-en-Laye Edit this on Wikidata
Bu farw 1 Medi 1715 Edit this on Wikidata (76 oed)
Achos: gangrene Edit this on Wikidata
Palace of Versailles Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ffrainc Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd King of France and Navarre Edit this on Wikidata
Tad Louis XIII Edit this on Wikidata
Mam Anne of Austria Edit this on Wikidata
Priod Maria Theresa of Spain, Madame de Maintenon Edit this on Wikidata
Partner Louise de La Vallière, Françoise-Athénaïs, marquise de Montespan, Claude de Vin des Œillets Edit this on Wikidata
Plant Louis, Grand Dauphin, Marie Thérèse, Madame Royale, Philippe Charles, Duke of Anjou, Princess Anne Élisabeth of France, Princess Marie Anne of France, Louis François, Duke of Anjou, Françoise Marie de Bourbon, Louis Alexandre, Count of Toulouse, Louise Françoise de Bourbon, Duchess of Bourbon, Louis Auguste, Duke of Maine, Louis, Count of Vermandois, Louis César, Count of Vexin, Louise Marie Anne de Bourbon, Marie Anne de Bourbon, Louise de Maisonblanche, Charles de La Baume Le Blanc Edit this on Wikidata
Llinach House of Capetian-Bourbon Edit this on Wikidata
Gwobr/au Order of the Holy Spirit, Urdd Sant Mihangel, Order of Saint Louis Edit this on Wikidata
Llofnod
Louis XIV Signature.svg

Brenin Ffrainc o 14 Mai 1643 tan 1 Medi 1715 oedd Louis XIV (Louis-Dieudonné neu le Roi-Soleil) (5 Medi 16381 Medi 1715). Bu'n frenin am gyfnod hirach nag unrhyw frenin arall, o genedl a'r maint hwn: 72 blwyddyn a 110 diwrnod.[1]

I louis mae'r diolch am gryfhau Ffrainc yn uned a oedd yn cael ei rheoli o'i phrifddinas, Paris. Dileodd y syniad fod ffiwdaliaeth yn dderbyniol i raddau helaeth. A thrwy fynu fod yr uchelwyr cefnog yn byw yn ei balas yn Versailles, a oedd cyn hynny'n blasty hela, llwyddodd i ddofi'r pendefigion, hyd yn oed y rhai hynny a fu'n aelodau o Wrthryfel y Fronde.

Plentyndod a phriodas[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd ei eni yn Saint-Germain-en-Laye, yn Île-de-France yn nghanol-gogledd Ffrainc. Ei dad oedd y Brenin Louis XIII a'i fam oedd Ann o Awstria (1601 – 1666). Fe'i galwyd yn Louis Dieudonné (Louis, rhodd gan Dduw)[2] ynghyd a'r teitl traddodiadol, Ffrengig y darpar frenin: Y Dauphin.[3] Pan anwyd ef roedd ei rieni wedi bob yn briod am 23 mlynedd, ac wedi colli pedwar plentyn ar eu genedigaeth, rhwng 1619 ac 1631. Roedd y gwleidyddion ac uchelwyr y cyfnod, felly, gweld geni Louis yn rodd gan Dduw, ac yn wyrth.

Ei wraig gyntaf oedd Maria Teresa o Awstria (1638–1683) (Sbaeneg: María Teresa; Ffrangeg: Marie-Thérèse), tywysoges o Sbaen. Cawsant chwech o blant ond un yn unig a dyfodd yn oedolyn: Monseigneur. Bu farw Maria Teresa yn 1683 a phriododd Louis ei gariad newydd Madame de Maintenon yng ngaeaf 1685-86.

Rhagflaenydd:
Louis XIII
Brenin Ffrainc
14 Mai 16431 Medi 1714
Olynydd:
Louis XV

Cysylltiadau allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Louis XIV". MSN Encarta. 2008. Archifwyd o y gwreiddiol ar 1 Tachwedd 2009. http://www.webcitation.org/query?id=1257052204396412. Adalwyd 20 Ionawr 2008.
  2. Brémond, Henri (1908). La Provence mystique au XVIIe siècle (in French). Paris: Plon-Nourrit. pp. 381–382. 
  3. François Bluche (translated by Mark Greengrass (1990). Louis XIV. New York: Franklin Watts. p. 11. ISBN 0-531-15112-3.