J. Elwyn Hughes

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
J. Elwyn Hughes
Bu farwIonawr 2023 Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaethgolygydd, athro, ysgrifennwr Edit this on Wikidata

Awdur, athro, golygydd ac ieithydd o Gymro oedd J. Elwyn Hughes (bu farw Ionawr 2023)[1]. Am 30 mlynedd bu'n olygydd ‘Cyfansoddiadau a Beirniadaethau’ yr Eisteddfod Genedlaethol gan ofalu am 23 cyfrol rhwng 1985 a 2015. Roedd yn arbennigwr ar hanes y nofelydd Caradog Prichard.

Bywyd cynnar ac addysg[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd John Elwyn Hughes ym Methesda a mynychodd Ysgol Dyffryn Ogwen. Graddiodd mewn[2] Cymraeg ac Astudiaethau Celtaidd ac yna gradd Meistr mewn Addysg yng Ngholeg y Brifysgol, Bangor.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Wedi gadael y brifysgol bu'n Bennaeth Adran Gymraeg Ysgol Dyffryn Ogwen, ei hen ysgol. Yna daeth yn Ddirprwy Brifathro ac wedi hynny'n Brifathro’r ysgol. Rhwng 1987 a 1996 roedd yn Gyfarwyddwr Canolfan Astudiaethau Iaith. Wedi hynny bu'n Ymgynghorydd Iaith hunangyflogedig.

Cyfansoddiadau a Beirniadaethau 2000.jpg

Yn Eisteddfod Genedlaethol y Rhyl, 1985 y cyhoeddwyd y Cyfansoddiadau cyntaf dan ei olygyddiaeth, cyfrol sy'n cael ei ei chyhoeddi'n flynyddol ar brynhawn Gwener olaf yr Eisteddfod. Ymddeolodd o'r swydd er mwyn canolbwyntio ar sgwennu am Ddyffryn Ogwen, ei fro enedigol a diddordebau eraill. Penodwyd W. Gwyn Lewis yn ei le.

Yn 1993 anrhyddeddwyd ef i'r Wisg Wen yn Eisteddfod Llanelwedd am ei gyfraniad i'r Gymraeg.[3]

Bywyd personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd yn byw ym Methel, Gwynedd. Bu farw ym mis Ionawr 2023. Mewn teyrnged iddo dywedodd yr Eisteddfod Genedlaethol fod ei farwolaeth "yn ergyd drom i ni yma yng Nghymru. Yn ddyn iaith a gramadeg o'i goryn i'w sawdl, roedd o hefyd yn olygydd heb ei ail," meddai llefarydd. Ychwanegodd cyn-brif weithredwr Bwrdd yr Iaith Gymraeg, Meirion Prys Jones, ei fod yn "newyddion trist iawn. Un o gymwynaswyr mawr y Gymraeg," meddai.[4]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Yr awdur Dr J Elwyn Hughes wedi marw , Newyddion S4C, 25 Ionawr 2022.
  2. www.linkedin.com[dolen marw]
  3. Gwefan Gomer;[dolen marw] adalwyd 6 Gorffennaf 2015
  4. "Marwolaeth yr awdur J Elwyn Hughes 'yn ergyd drom'". BBCCymru Fyw. Cyrchwyd 25 Ionawr 2023.