Gwynhoedl

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Gwynhoedl
Ganwyd Cymru Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Blodeuodd 0005 Edit this on Wikidata
Tad Seithenyn Edit this on Wikidata

Sant o Gymro oedd Gwynhoedl (hefyd Gwynodl, Gwynhael a Vendeseti yn Lladin: fl. 5g - 6g).

Hanes a thraddodiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ôl traddodiad roedd yn fab i Seithenyn, ceidwad llifddorau Gwyddno Garanhir, brenin Cantre'r Gwaelod. Dywedir hefyd ei fod yn frawd i Sant Tudno, nawddsant Llandudno.[1]

Treuliodd beth amser ym mynachlog Bangor Is-Coed. Oddi yno aeth i benrhyn Llŷn a sefydlodd eglwys Llangwnadl (neu Llangwynoedl). Fe'i coffheir ar garreg arysgifiedig ym mhentref Llannor, hefyd yn Llŷn, lle ceir yr enw VENDESETI. Yn ôl traddodiad defnyddid y gloch efydd a geid yn eglwys Llangwnadl gan y sant i erlid ysbrydion drwg.[1]

Ceid yn ogystal Ffynnon Wynhael yn Wolvesnewton yn Sir Fynwy, yn ôl ffynonellau o'r 15g a'r 16g.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 T.D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Glyndŵr Publishing, 2000).