Gofod y sampl

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Bwrw ceiniog, lle ceir dau ganlyniad posib, gyda'r ddau yr un mor debygol.

Gofod y sampl neu ofod-sampl, mewn arbrawf neilltuol, yw'r set o'r holl ganlyniadau posib. fe'i ceir yn aml oddi fewn i faes tebygolrwydd.

Caiff y set ei ddynodi gan nodiant arferol setiau, sef (set wag), (hefyd neu neu {} ), N, rhifau Naturiol, Z (cyfanrifau - o Zahl, sef yr Almaeneg am rif), Q (rhifau cymarebol; o'r gair quotient), R (rhifau Real) a C (rhifau Cymhlyg). Rhestrir y canlyniadau posib fel "elfennau'r" set. Cyfeirir yn aml at ofod y sampl gan y labeli S, Ω, neu U (o'r Saesneg "universal set") sef y "setiau cynhwysol".

Er enghraifft, os mai'r arbrawf yw bwrw ceiniog, gofod y sampl yw'r set {pen, cynffon}. Pe fwrir dwy geiniog, yna gofod cyfatebol y sampl fyddai {(pen,pen), (pen,cynffon), (cynffon,pen), (cynffon,cynffon)}. Gellir talfyru hyn i: {PP, PC, CP, CC}. Os yw'r gofod heb ei drefnu yna gellir ei nodi fel: {{pen,pen}, {pen,cynffon}, {cynffon,cynffon}}.

Pe bai'r arbrawf yn cynnwys taflu deis 6-ochr, yna gofod y sampl fyddai {1, 2, 3, 4, 5, 6} (a'r canlyniad o ddiddordeb i ni yw'r nifer o ddotiau sydd ar yr ochr uchaf).[1]

Mae gofod y sampl a ddiffiniwyd yn dda dair elfen sylfaenol o fewn model tebygolrwydd (a elwir hefyd yn "ofod tebygolrwydd"); mae'r ddwy arall yn set a ddiffiniwyd yn dda o ddigwyddiadau (sigma-algebra) a thebygolrwydd a neilltuwyd i bob digwyddiad (tebygolrwydd ffwythiannol).

Amodau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'n rhaid i set gyda'r canlyniadau (h.y. ) ateb rhai amodau er mwyn i'r set fod yn 'ofod y sampl':

  • Mae'n rhaid i'r canlyniadau fod yn gyd-anghynhwysol[2] (mutually exclusive), h.y. os yw yn cymryd lle, yna ni all unrhyw gymryd lle, .
  • Mae'n rhaid i ofod y sampl () gael y gronynnedd cywir (the right granularity), yn ddibynnol ar faes ein diddordeb. Mae'n rhaid ymwrthod a gwybodaeth amherthnasol o ofod y sampl.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Larsen, R. J.; Marx, M. L. (2001). An Introduction to Mathematical Statistics and Its Applications (arg. Third.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. p. 22. ISBN 9780139223037.
  2. geiriadur.bangor.ac.uk; Geiriadur Bangor; adalwyd 26 ionawr 2019.