Gaynor Morgan Rees

Gaynor Morgan Rees
Ganwyd	1948  Abercwmboi
Dinasyddiaeth	Cymru
Galwedigaeth	actor
Cysylltir gyda	Fo a Fe, Cwmni Theatr Cymru, Pobol y Cwm

Actores o Abercwmboi, Cwm Cynon yw Gaynor Morgan Rees (ganwyd 1948). Portreadodd rhai o gymeriadau eiconig dramâu Gwenlyn Parry am y tro cyntaf, drwy fod yn un o'r aelodau Cymraeg gwreiddiol o Gwmni Theatr Cymru (1965–1984). Daeth i amlygrwydd cenedlaethol am ei rhan fel 'Diana', merch 'Twm Twm' (Ryan Davies) yn y gyfres comedi boblogaidd Fo a Fe, a ddarlledwyd ar BBC Cymru o 1972 hyd 1977. Bu hefyd yn ran o'r gyfres Pobol Y Cwm yn portreadu'r cymeriad 'Nerys' (merch y cymeriad 'Jacob Ellis') rhwng 1974 a 1991.

Gyrfa

Yn enedigol o Abercwmboi, Cwm Cynon, mae hi'n ferch i David Morgan Rees a'i wraig Lily Bronwen. Symudodd i weithio i'r BBC ym Mangor yn 1962 ar ôl graddio o'r coleg drama. Cafodd ei dewis yn un o'r 6 actor cyntaf i ymuno â chwmni drama o actorion a noddwyd gan y BBC a Cwmni Theatr Cymru ym 1965, gan ymuno gyda Iona Hughes Banks, John Owen [Ogwen] Hughes, Robin Hughes, Lisabeth Miles a Charles David Price. Yn sgil bod yn rhan o'r Cwmni Theatr, hi gafodd y fraint o bortreadu rhai o gymeriadau dramâu eiconig Gwenlyn Parry (Saer Doliau, Tŷ Ar Y Tywod, Y Ffin) a Saunders Lewis, (Problemmau Prifysgol) am y tro cyntaf.

Mae hi wedi byw yn y gogledd ers 1984 ger tref Dinbych lle mae hi'n weithgar gyda Theatr Twm o'r Nant.

Mae'n gynghorydd Plaid Cymru ar Gyngor Tref Dinbych. Bu'n Faeres y dref yn 2001.

Ym 1997, bu'n llygad y Wasg yn Sir Ddinbych dros achos Y Fonesig Janet Cowley, oedd yn mynnu'r hawl i fyw mewn sied ar ystad Ystrad Hall ger Dinbych, sef cartref Rees a'i gŵr Nick Rowlandson ers 1983. Magwyd Cowley ar yr ystad, gan barhau i fynnu'r hawl i fyw yn y sied, er gwaethaf sawl achos llys a chostau cyfreithiol o £20,000. Apeliodd Rees yn erbyn dyfarniad Cyngor Sir Ddinbych a gytunodd i Cowley ail-feddiannu'r sied. Enillodd Cowley ei hachos yn Ionawr 1998, wedi i Rees a Rollason dynnu'n ôl o'r apel.

Bywyd personol

Priododd â Nick Rowlandson ym 1974.

Gyrfa ddethol

Theatr

Cwmni Theatr Cymru

• Y Tad Afradlon (1964)
• Cariad Creulon (1965)
• Saer Doliau (1966) y llwyfannu gwreiddiol o ddrama Gwenlyn Parry
• Pros Kairon (1966)
• Deud Yda Ni (1967)
• Tŷ Ar Y Tywod (1968) y llwyfannu gwreiddiol o ddrama Gwenlyn Parry
• Tair drama fer gan Eugène Ionesco : Y Tenant Newydd, Merthyron Dyletswydd a Pedwarawd (1968)
• Problemmau Prifysgol (1968)
• Dawn Dweud (1969)
• Meistr y Chwarae (1969)
• Y Ffordd (1969)
• Cilwg yn Ôl (1969)
• Tri Chryfion Byd (1969)
• Roedd Catarina o gwmpas ddoe (1970)
• Cofio Cynan (1970)
• Y Claf Diglefyd (1971)
• Rhyfedd y'n Gwnaed (1971)
• Y Barnwr (1971)
• Hynt A Helynt Y Ddrama Gymraeg (1971) taith ysgolion
• Y Ffin (1973) y llwyfannu gwreiddiol o ddrama Gwenlyn Parry
• Yr Addewid (1977)
• Syrcas (1981)

Cwmnïau eraill

• A Kind Of Loving (1968) Liverpool Playhouse
• Under Milk Wood (1968) Liverpool Playhouse
• Pwy bia'r Gân? (1991-1993) Cwmni Whare Teg
• Merched Eira - Bara Caws
• Dulce Domum (2003) Theatr Bara Caws

Teledu a ffilm

• Mostyn a'r Cryman Bach (1964)
• Y Tad Afradlon (1964)
• Stiwdio B (1965)
• Y Llyn yn y Mynydd (1965)
• Byd a Betws (1966)
• Absalom fy Mab (1966)
• A Barcud yn Farcud Byth (1966)
• Junior Points of View (1967)
• Fo a Fe (BBC Cymru, Mawrth 1972 - Ionawr 1977) fel Diana
• Pobol Y Cwm (1972 - 1992) fel Nerys Cadwaladr
• Galw i Mewn (1972) HTV gwestai
• Two Women (1974) HTV
• Poems & Pints (1975)
• Off to Philadelphia in the Morning (1978, teledu) fel Anne Parry
• Hafod Henri (1984–1987)
• Tywyll Heno (1986)
• Y Ferch Drws Nesa' (1995)
• Iechyd Da (1997)
• Calon Gaeth (2006), fel Nano
• Arwyr (2008, teledu) fel Megan
• Dan y Wenallt
• Cara Fi
• Teulu
• Fondue, Rhyw a Deinosors (2001)
• Pengelli (1994–2001)
• Eira Cynta'r Gaeaf

Radio

• The White Sparrow (1967)
• Becca Bingo (2013)

Oriel

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Dolenni allanol

• (Saesneg) Gaynor Morgan Rees ar IMDB