Gŵydd lwyd

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Gŵydd Wyllt)
Neidio i: llywio, chwilio
Gŵydd Wyllt
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Anseriformes
Teulu: Anatidae
Genws: Anser
Rhywogaeth: A. anser
Enw deuenwol
Anser anser
(Linnaeus, 1758)

Mae'r Ŵydd Wyllt (Anser anser) a adnabyddid ers Mawrth 2018 fel Gŵydd lwyd yn un o'r gwyddau mwyaf cyffredin. Ceir yr ŵydd hon yn rhan fwyaf o wledydd Ewrop ac eithrio'r de-orllewin, a thrwy Asia cyn belled â Tsieina. Mae'n magu ei chywion ar dir gwlyb fel corsdiroedd, rhostiroedd neu'n agos at lyn.

Mae dwy is-rywogaeth o'r Ŵydd lwyd:

  • A. a. anser (Gŵydd lwyd y Gorllewin)
  • A. a. rubrirostris (Gŵydd lwyd y Dwyrain)

Mae'n ŵydd fawr, 74–84 cm o hyd a 149–168 cm ar draws yr adenydd. Mae'r plu yn llwyd. Gellir adnabod y rhywogaeth yma o blith y "gwyddau llwydion" eraill gan fod ei phig yn binc (yn y ffurf Asiaidd) neu'n binc-oren (yn y ffurf Ewropeaidd), a'i choesau'n binc. Pan mae'n hedfan mae darnau mawr o liw llawer goleuach ar yr adenydd na sydd ar adenydd gwyddau eraill.

O'r math yma o ŵydd y datblygwyd y gwyddau dof a welir yn Ewrop a Gogledd America. Mae gwyddau dof sydd wedi dianc yn aml yn ymuno â heidiau o Wyddau llwydion.

Aderyn mudol yw'r Ŵydd lwyd fel arfer, yn magu cywion yng ngogledd Ewrop ac Asia ac yn hedfan tua'r de dros y gaeaf. Mae'r rhan fwyaf o'r rhai a welir yng Nghymru yn ddisgynyddion adar a gafodd eu rhyddhau yn fwriadol, flynyddoedd yn ôl. Bellach, gwelir weithiau heidiau o hyd at fil o adar o gwmpas Ynys Môn a glannau'r Fenai, ac nid yw'r adar hyn yn mudo.

Bu'r naturiaethwr Konrad Lorenz yn astudio ymddygiad y rhywogaeth yma'n ddyfal. Pwrpas ei astudiaethau a'i arbrofion oedd archwilio cysyniad gwasgnodi mabol (filial imprinting). Yn ogystal ag ysgrifennu papurau gwyddonol, ysgrifennodd lyfr ar gyfer y werin ar y pwnc hwn.

Datblygwyd yr Ŵydd ddof yn Ewrop, Gogledd Affrica a gorllewin Asia o'r rhywogaeth yma.

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ŵydd lwyd yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Corhwyaden Anas crecca
Common Teal Male (8602525826).jpg
Corhwyaden Seland Newydd Anas aucklandica
Anas aucklandica.jpg
Corhwyaden winau America Anas cyanoptera
Sarcelle cannelle.jpg
Corhwyaden y Penrhyn Anas capensis
Kapente schwimmend Ausschnitt.jpg
Chwiwell Anas penelope
Eurasian Wigeon - male.jpg
Hwyaden addfain Anas querquedula
Anas querquedula, Llobregat Delta, Barcelona 5.jpg
Hwyaden bengoch Aythya ferina
Aythya ferina Sandwell 2.jpg
Hwyaden benddu Aythya marila
Greater-scaup-male2.jpg
Hwyaden Goch yr Eithin Tadorna ferruginea
A couple of Tadorna ferruginea.jpg
Hwyaden gopog Aythya fuligula
Tufted Duck Aythya fuligula Male by Dr. Raju Kasambe DSCN9795 (17).jpg
Hwyaden Gribog Aix galericulata
Male mandarin duck.png
Hwyaden lostfain Anas acuta
Northern.pintail.arp.500pix.jpg
Hwyaden lwyd Anas strepera
Gadwall-Anas-strepera.jpg
Hwyaden Lydanbig Anas clypeata
Northern-Shoveler Anas-clypeata.jpg
Hwyaden lydanbig Awstralia Anas rhynchotis
Anas-rhynchotis-variegata.jpg
Hwyaden lydanbig De America Anas platalea
Red shoveler, Anas platalea.JPG
Hwyaden lygadwen Aythya nyroca
Moretta Tabaccata - Ferruginous Duck - Aythya nyroca.jpg
Hwyaden wyllt Anas platyrhynchos
Male mallard duck 2.jpg
Hwyaden Ynys Laisan Anas laysanensis
Laysan teal male.jpg
Hwyaden yr Eithin Tadorna tadorna
Tadorna tadorna no.JPG
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.