Frances Harper

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Frances Harper
Women of distinction - remarkable in works and invincible in character (1893) (14598047448).jpg
Ganwyd Frances Ellen Watkins Edit this on Wikidata
24 Medi 1825 Edit this on Wikidata
Baltimore Edit this on Wikidata
Bu farw 22 Chwefror 1911 Edit this on Wikidata (85 oed)
Philadelphia Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Unol Daleithiau America Unol Daleithiau America
Galwedigaeth Awdur, nofelydd, Bardd, newyddiadurwr, Ysgrifennwr, darlithydd, awdur storiau byrion, Swffragét, ffeminist, ymgyrchydd pleidlais i ferched Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Iola Leroy Edit this on Wikidata
Arddull Barddoniaeth Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr 'Hall of Fame' Merched Maryland, Oriel yr Anfarwolion Ohio Edit this on Wikidata

Ffeminist Americanaidd oedd Frances Harper (24 Medi 1825 - 22 Chwefror 1911) sy'n cael ei hystyried yn: nofelydd, bardd, darlithydd, swffraget ac yn fam i newyddiaduraeth Affricanaidd-Americanaidd.

Ysgrifennai am gaethiwed a diddymiad caethwasiaeth, hawliau dynol ac urddas, hawliau a chydraddoldeb menywod, cyfiawnder hiliol a chymdeithasol, trais yn y lluoedd arfog, hawliau pleidleisio (etholfraint), moesoldeb, hunangymorth hiliol, a chydweithrediad rhwng gwledydd. Roedd hi'n weithgar mewn diwygio cymdeithasol ac roedd yn aelod o Undeb Dirwestol y Cristion Benywaidd, a oedd yn argymell bod y llywodraeth ffederal yn chwarae rhan mewn diwygio a gwella cymdeithas.[1]

Fe'i ganed yn ferch rydd, yn Baltimore, Maryland, Unol Daleithiau America ar 24 Medi 1825; bu farw yn Philadelphia. Yn 67 oed, ysgrifennodd y clasur o nofel Iola Leroy (1892). [2][3][4][5][6][7][8]

Cyhoeddodd ei llyfr cyntaf, sef cyfrol o farddoniaeth, pan oedd yn ugain oed, gan ei gwneud yn un o awduron Affro-Americanaidd cyntaf. Yn 1851, gyda William Still, cadeirydd Cymdeithas Diddymu Caethwasiaeth Pennsylvania, cynorthwyodd llawer o gaethweision a oedd wedi dianc o'u 'perchnogion' i ryddid yng Nghanada. Cychwynodd ei gyrfa fel siaradwr ac ymgyrchydd gwleidyddol, yn syth wedi iddi ymuno â Chymdeithas America yn Erbyn Caethwasiaeth yn 1853.

Y llyfr a werthodd fwya ganddi oedd Poems on Miscellaneous Subjects (1854) a'i stori fer "Two Offers" oedd y gyntaf gan fenyw ddu.

Sefydlodd, cefnogodd a chynhaliodd Harper swyddi mewn sawl sefydliad cenedlaethol blaengar. Yn 1883 daeth yn uwcharolygydd yn yr Adran Lliw o Undeb Dirwestol Cristnogol Menywod Philadelphia a Pennsylvania. Yn 1894 cyd-sefydlodd Cymdeithas Genedlaethol y Menywod Lliw (*National Association of Colored Women) a bu'n is-lywydd o'r gymdeithas honno.

Bu farw Harper yn 85 oed ar Chwefror 22, 1911, naw mlynedd cyn i fenywod gael yr hawl i bleidleisio.

Aelodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu'n aelod o Gymdeithas Genedlaethol Clybiau Merched Duon am rai blynyddoedd. [9]

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Jackson, Tricia Williams (2016). Women in Black History: Stories of Courage, Faith, and Resilience. Revell. pp. 58–65.
  2. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12136300h; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  3. Disgrifiwyd yn: https://documents.alexanderstreet.com/c/1007600702.
  4. Rhyw: Ffeil Awdurdodi Rhyngwladol, dynodwr VIAF 68964118, https://viaf.org/, adalwyd 4 Tachwedd 2018Wikidata Q54919 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12136300h; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  5. Dyddiad geni: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12136300h; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  6. Dyddiad marw: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12136300h; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  7. Man geni: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 23 Rhagfyr 2014Wikidata Q36578
  8. Grwp ethnig: https://documents.alexanderstreet.com/c/1007600702.
  9. Galwedigaeth: https://documents.alexanderstreet.com/c/1007600702.