Elidir Mwynfawr

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Tywysog neu bendefig o'r Hen Ogledd oedd Elidir Mwynfawr ap Gwrwst. Yn Nhrioedd Ynys Prydain roedd yn berchen ar farch o'r enw "Du y Moroedd", ac roedd Elidir a'i wraig Eugrain ferch Maelgwn Gwynedd ymhlith y "saith a hanner" o bobl oedd ar gefn y ceffyl pan nofiodd o Benllech Elidir yn yr Hen Ogledd i Benllech Elidir ar Ynys Môn (efallai Benllech heddiw).

Yn Llyfr Du'r Waun, dywedir i Elidir gael ei ladd yn "Aber Meuhedud" yn Arfon, ac i nifer o Wŷr y Gogledd, yn cynnwys Clydno Eidyn, Nudd Hael, Mordaf Hael a Rhydderch Hael arwain byddin i Arfon i geisio dial. Ceir cyfeiriad ato hefyd yn y testun achyddol Bonedd Gwŷr y Gogledd.

Yn draddodiadol, enwyd y mynydd Elidir Fawr ar ei ôl.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Peter C. Bartrum (1993) A Welsh classical dictionary (Llyfrgell Genedlaethol Cymru) ISBN 0-907158-73-0