Elias Lönnrot

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Elias Lönnrot
Elias Lönrot Cabinet Portrait-2 crop.jpg
Ynganiad Fi-Elias Lönnrot.ogg Edit this on Wikidata
Ganwyd 9 Ebrill 1802 Edit this on Wikidata
Sammatti Edit this on Wikidata
Bu farw 19 Mawrth 1884 Edit this on Wikidata (81 oed)
Sammatti Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Sweden, Grand Duchy of Finland, Y Ffindir Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Prifysgol Helsinki
  • Royal Academy of Turku
  • Imperial Alexander University Edit this on Wikidata
Galwedigaeth geiriadurwr, ieithydd, addysgwr, Ysgrifennwr, Bardd, emynydd, physician writer, botanegydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Imperial Alexander University
  • Prifysgol Helsinki Edit this on Wikidata
Perthnasau Miina Lönnrot Edit this on Wikidata
Gwobr/au Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf Edit this on Wikidata

Ieithydd, bardd a chasglwyr llên gwerin o'r Ffindir oedd Elias Lönnrot ("Cymorth – Sain" ynganiad ) (9 Ebrill 180219 Mawrth 1884), a aned yn Sammatti yn ardal Nyland.

Argraffiad cyntaf y rhan gyntaf o'r Kalevala, 1838

O ran ei alwedigaeth roedd Lönnrot yn feddyg cefn-gwlad am ugain mlynedd yn Kajana a dreuliai ei amser yn cofnodi cerddi a baledi traddodiadol y werin, yn eu plith y Kalevala, arwrgerdd genedlaethol y Ffindir, a gyhoeddwyd ganddo rhwng 1838 a 1849. Mewn cydnabyddiaeth o'i waith apwyntiwyd Lönrot yn athro llenyddiaeth Ffinneg ym mhrifysgol Helsinki (1853 - 1862).

Yn ogystal â'r Kalevala cyhoeddodd geiriadur mawr Ffinneg-Swedeg (1866 - 1880) a osododd seiliau cadarn i'r iaith Ffinneg fel iaith lenyddol.

Ymddiddorai mewn botaneg hefyd ac yn 1860 cyhoeddodd ei Flora Fennica – Suomen Kasvisto, un o'r llawlyfrau cynharaf ar flodau a phlanhigion mewn iaith frodorol i ymddangos. Roedd y llyfr yn ddylanwadol iawn yn Llychlyn.