Elias Lönnrot

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Elias Lönnrot
Elias Lönrot Cabinet Portrait-2 crop.jpg
Ynganiad Fi-Elias Lönnrot.ogg Edit this on Wikidata
Ganwyd 9 Ebrill 1802 Edit this on Wikidata
Sammatti Edit this on Wikidata
Bu farw 19 Mawrth 1884 Edit this on Wikidata (81 oed)
Sammatti Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Prifysgol Helsinki
  • Royal Academy of Turku
  • Imperial Alexander University
Galwedigaeth geiriadurwr, ieithydd, addysgwr, awdur, bardd, emynydd, physician writer, botanegydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Imperial Alexander University
  • Prifysgol Helsinki
Gwobr/au Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf, Pour le Mérite Edit this on Wikidata

Ieithydd, bardd a chasglwyr llên gwerin o'r Ffindir oedd Elias Lönnrot ("Cymorth – Sain" ynganiad ) (9 Ebrill 180219 Mawrth 1884), a aned yn Sammatti yn ardal Nyland.

Argraffiad cyntaf y rhan gyntaf o'r Kalevala, 1838

O ran ei alwedigaeth roedd Lönnrot yn feddyg cefn-gwlad am ugain mlynedd yn Kajana a dreuliai ei amser yn cofnodi cerddi a baledi traddodiadol y werin, yn eu plith y Kalevala, arwrgerdd genedlaethol y Ffindir, a gyhoeddwyd ganddo rhwng 1838 a 1849. Mewn cydnabyddiaeth o'i waith apwyntiwyd Lönrot yn athro llenyddiaeth Ffinneg ym mhrifysgol Helsinki (1853 - 1862).

Yn ogystal â'r Kalevala cyhoeddodd geiriadur mawr Ffinneg-Swedeg (1866 - 1880) a osododd seiliau cadarn i'r iaith Ffinneg fel iaith lenyddol.

Ymddiddorai mewn botaneg hefyd ac yn 1860 cyhoeddodd ei Flora Fennica – Suomen Kasvisto, un o'r llawlyfrau cynharaf ar flodau a phlanhigion mewn iaith frodorol i ymddangos. Roedd y llyfr yn ddylanwadol iawn yn Llychlyn.