Dai Lewis

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
Dai Lewis
Dai Lewis (Rygbi).jpg
Ganwyd4 Rhagfyr 1866 Edit this on Wikidata
Radur Edit this on Wikidata
Bu farw8 Medi 1943 Edit this on Wikidata
Buffalo, Efrog Newydd Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru Baner UDA UDA
Galwedigaethchwaraewr rygbi'r undeb Edit this on Wikidata
Chwaraeon
Tîm/auClwb Rygbi Caerdydd, Tîm rygbi'r undeb cenedlaethol Cymru Edit this on Wikidata
Gwlad chwaraeonCymru Edit this on Wikidata

Roedd David 'Dai' Henry Lewis (4 Rhagfyr 1866 - 8 Medi 1943) yn flaenwr rygbi Cymreig a chwaraeodd rygbi clwb i Glybiau Rygbi Treganna a Chaerdydd a rygbi rhyngwladol i Gymru.

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Lewis yn Radur yn fab i Jacob Lewis, ffermwr gweddol gefnog, ac Elizabeth ei wraig. Wedi gadael yr ysgol bu Lewis yn gweithio fel clerc i gwmni rheilffordd Great Western. Ym 1886 ymfudodd i Buffalo, Efrog Newydd[1] lle fu'n gwerthu beiciau ac yn niweddarach ceir. Roedd hefyd yn rasiwr beiciau amlwg yn yr Unol Daleithiau[2] ac fel ysgrifennydd yr American Automobile Association yn trefnu rasys ffordd i geir ar hyd a lled y wlad.[3] [4] Ym 1893 priododd Loretta M Meaney, bu iddynt un mab.[5]

Bu farw yn Buffalo yn 76 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion ym mynwent Mount Olivet, Erie County, Talaith Efrog Newydd.[6]

Gyrfa rygbi[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd Lewis ei gapio gyntaf i Gymru wrth chwarae i Gaerdydd. Cafodd ei ddewis i dîm Cymru dan gapteiniaeth Charlie Newman i wynebu Lloegr yng ngêm agoriadol Pencampwriaeth y Pedair Gwlad 1886. Roedd Lewis yn un o bedwar cap newydd a ddaeth i mewn i bac Cymru, ochr yn ochr â chyd-aelod o dîm Caerdydd George Young, Evan Roberts o Lanelli a William Bowen o Abertawe. Collodd Cymru’r ornest o drwch y blewyn, ond cadwodd y dewiswyr ffydd gyda Lewis ar gyfer y gêm nesaf yn erbyn yr Alban. Roedd y gêm yn erbyn yr Alban, a chwaraewyd ym Mharc yr Arfau, Caerdydd, yn nodedig am fod y gêm ryngwladol gyntaf i weld tîm yn defnyddio'r system pedwar tri chwarter. Gyda Newman ddim ar gael, trosglwyddwyd y gapteniaeth i Frank Hancock, canolwr Caerdydd sy'n adnabyddus am gyflwyno trefn cefnwyr newydd ar lefel clwb. Gyda chwe chwaraewr o Gaerdydd yn y tîm, gan gynnwys Lewis, roedd yn cael ei ystyried yn amser da i arbrofi'r system ar lefel ryngwladol. Gwelwyd yr arbrawf yn fethiant a chafodd ei ollwng gydag effaith drychinebus hanner ffordd trwy'r ornest. Collodd Cymru'r ornest ac ni ddewiswyd Lewis i'w wlad eto.

Gemau rhyngwladol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cymru [7]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Godwin, Terry (1984). The International Rugby Championship 1883-1983. Grafton Street, Llundain: Willow Books. ISBN 0-00-218060-X.
  • Griffiths, Terry (1987). The Phoenix Book of International Rugby Records. Llundain: Phoenix House. ISBN 0-460-07003-7.
  • Smith, David; Williams, Gareth (1980). Fields of Praise: The Official History of The Welsh Rugby Union. Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru. ISBN 0-7083-0766-3.
  • Budd, Terry (2017). That Great Little Team On The Other Side Of The Bridge:The 140 Year History of Canton RFC (Cardiff) Season 1876-77 to 2016-17. Penarth, Morgannwg: Beacon Printers Ltd.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "ATHLETIC NOTES - South Wales Echo". Jones & Son. 1886-09-27. Cyrchwyd 2021-05-13.
  2. "International Gossip - Evening Express". Walter Alfred Pearce. 1894-01-26. Cyrchwyd 2021-05-13.
  3. "Autoists Arrive" Baltimore Sun 23 Gorffennaf 1907 tud 14
  4. "A.A.A. TOUR ROUTE FINALLY COMPLETE; Secretary Lewis Announces Detailed Schedule for Annual Event. TO COVER ABOUT 1,700 MILES Sunday Stops at Bedford Springs and Poland Springs -- Daily Runs to Average 140 Miles". The New York Times (yn Saesneg). 1908-05-24. ISSN 0362-4331. Cyrchwyd 2021-05-13.
  5. United States of America, Bureau of the Census. Twelfth Census of the United States, 1900. Washington, D.C.: National Archives and Records Administration, 1900. Census Place: Buffalo Ward 17, Erie, New York; Page: 7; Enumeration District: 0134
  6. "David H. "Dai" Lewis (1866-1943) - Find A Grave..." www.findagrave.com (yn Saesneg). Cyrchwyd 2021-05-13.
  7. Smith (1980), tud 468.