Cudyll coch

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cudyll Coch
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Falconiformes
Teulu: Falconidae
Genws: Falco
Rhywogaeth: F. tinnunculus
Enw deuenwol
Falco tinnunculus
Linnaeus, 1758
Falco tinnunculus

Mae'r Cudyll coch (Falco tinnunculus) yn aderyn rheibiol sy'n nythu trwy rannau helaeth o Ewrop, Asia ac Affrica.

Aderyn rheibiol gweddol fychan yw'r Cudyll coch, rhwng 34 a 38 cm o hyd a 70–80 cm ar draws yr adenydd. Mae'r rhan fwyaf o'r plu yn frown gyda smotiau du, ac mae gan y ceiliog ben a chynffon llwydlas. With iddo hedfan, gellir ei adnabod o'r gynffon hir, adenydd hir a'r ffaith ei fod yn aml yn medru aros yn ei unfan yn yr awyr wrth hela.

Anifeiliaid bychan, yn enwedig gwahanol fathau o lygod, yw'r prif fwyd, ond mae hefyd yn bwyta adar bychain, llyffantod a phryfed. Mae'n hela dros dir agored fel rheol, yn aml yn aros yn ei unfan yn yr awyr i wylio am symudiad cyn plymio i'r ddaear. Maent yn nythu mewn coed, yn am yn defnyddio hen nythod brain, ar greigiau neu ar adeiladau.

Mae'r Cudyll coch yn aderyn cyffredin a chyfarwydd yng Nghymru, er fod ei nifer wedi gostwng rhywfaint yn y blynyddoedd diwethaf, efallai oherwydd newidiadau mewn amaethyddiaeth. Gellir ei weld yn aml yn hela'r darnau glaswellt ar ochrau traffyrdd.

Heboca yn yr Oesoedd Canol[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn nhraethawd doethuriaeth Howard WillamsAdar yng Ngwaith y Cywyddwyr (2014) dau gyfeiriad yn unig i’r Cudyll coch sydd, o’i gymharu a 9 cyfeiriad at y Cudyll bach. Arwydd yw hwn, o bosib, nas defnyddid y cudyll coch i ddibenion heboca yn yr Oesoedd Canol cymaint ac y defnyddid ei gefnder llai. Roedd un o'r ddau gyfeiriadau hefyd yn ddigon amwys: meddai Howard, “Nid yw’n anodd credu mai aderyn cyfansawdd a ddisgrifir ambell waith... Ni fyddai beirdd yr Oesoedd Canol yn unigryw yn hyn o beth. Dengys yr aderyn ysglyfaethus yn y gerdd enwog gan I. D. Hooson, ‘Y Cudyll Coch’, nodweddion a berthyn i dair rhywogaeth, sef y Boda a’r Gwalch glas yn ogystal â'r cudyll coch ei hun”.[1]

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Caracara Forster Phalcoboenus australis
Striated Caracara on Saunders Island (5551648335).jpg
Caracara gyddfwyn Phalcoboenus albogularis
MilvagoAlbogularisGould.jpg
Caracara mynydd Phalcoboenus megalopterus
Phalcoboenus megalopterus near Macchu Picchu.jpg
Caracara tagellog Phalcoboenus carunculatus
Ecuador 0698b Carunculated Caracara.jpg
Corhebog adain fannog Spiziapteryx circumcincta
Spiziapteryx circumcincta 1862.jpg
Corhebog Affrica Polihierax semitorquatus
Polihierax semitorquatus -Buffalo Springs National Park, Kenya-8.jpg
Hebog coed cefnllwyd Micrastur mirandollei
Micrastur mirandollei 1902.jpg
Hebog coed llinellog Micrastur gilvicollis
Lined Forest Falcon.jpg
Hebog coed llwyd Micrastur plumbeus
MicrasturPlumbeusGronvold.jpg
Hebog coed torchog Micrastur semitorquatus
Micrastur semitorquatus.jpg
Hebog tinwyn Polihierax insignis
PoliohieraxInsignisKeulemans.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Safonwyd yr enw Cudyll coch gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.