Cudyll coch

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Cudyll Coch)
Neidio i: llywio, chwilio
Cudyll Coch
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Falconiformes
Teulu: Falconidae
Genws: Falco
Rhywogaeth: F. tinnunculus
Enw deuenwol
Falco tinnunculus
Linnaeus, 1758
Falco tinnunculus

Mae'r Cudyll coch (Falco tinnunculus) yn aderyn rheibiol sy'n nythu trwy rannau helaeth o Ewrop, Asia ac Affrica.

Aderyn rheibiol gweddol fychan yw'r Cudyll coch, rhwng 34 a 38 cm o hyd a 70–80 cm ar draws yr adenydd. Mae'r rhan fwyaf o'r plu yn frown gyda smotiau du, ac mae gan y ceiliog ben a chynffon llwydlas. With iddo hedfan, gellir ei adnabod o'r gynffon hir, adenydd hir a'r ffaith ei fod yn aml yn medru aros yn ei unfan yn yr awyr wrth hela.

Anifeiliaid bychan, yn enwedig gwahanol fathau o lygod, yw'r prif fwyd, ond mae hefyd yn bwyta adar bychain, llyffantod a phryfed. Mae'n hela dros dir agored fel rheol, yn aml yn aros yn ei unfan yn yr awyr i wylio am symudiad cyn plymio i'r ddaear. Maent yn nythu mewn coed, yn am yn defnyddio hen nythod brain, ar greigiau neu ar adeiladau.

Mae'r Cudyll coch yn aderyn cyffredin a chyfarwydd yng Nghymru, er fod ei nifer wedi gostwng rhywfaint yn y blynyddoedd diwethaf, efallai oherwydd newidiadau mewn amaethyddiaeth. Gellir ei weld yn aml yn hela'r darnau glaswellt ar ochrau traffyrdd.

Heboca yn yr Oesoedd Canol[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn nhraethawd doethuriaeth Howard WillamsAdar yng Ngwaith y Cywyddwyr (2014) dau gyfeiriad yn unig i’r Cudyll coch sydd, o’i gymharu a 9 cyfeiriad at y Cudyll bach. Arwydd yw hwn, o bosib, nas defnyddid y cudyll coch i ddibenion heboca yn yr Oesoedd Canol cymaint ac y defnyddid ei gefnder llai. Roedd un o'r ddau gyfeiriadau hefyd yn ddigon amwys: meddai Howard, “Nid yw’n anodd credu mai aderyn cyfansawdd a ddisgrifir ambell waith... Ni fyddai beirdd yr Oesoedd Canol yn unigryw yn hyn o beth. Dengys yr aderyn ysglyfaethus yn y gerdd enwog gan I. D. Hooson, ‘Y Cudyll Coch’, nodweddion a berthyn i dair rhywogaeth, sef y Boda a’r Gwalch glas yn ogystal â'r cudyll coch ei hun”.[1]

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cudyll Bach Falco columbarius
Falco columbarius Male.jpg
Cudyll Coch Falco tinnunculus
Common kestrel falco tinnunculus.jpg
Cudyll coch America Falco sparverius
AmericanKestrel02.jpg
Cudyll coch bach Falco naumanni
Male and female Lesser Kestrels.jpg
Cudyll coch y Seychelles Falco araeus
Falco araea Seychelles Kestrel side views.jpg
Cudyll Dickinson Falco dickinsoni
Dickinson's Kestrel (Falco dickinsoni) (23164736424).jpg
Cudyll melyngoch Falco alopex
Falco alcopex.jpg
Cudyll rhesog Falco zoniventris
Cerchneis zoniventris.jpg
Cudyll troedgoch Falco vespertinus
Falco vespertinus NAUMANN.jpg
Cudyll troedgoch Amur Falco amurensis
Amur Falcon (Falco amurensis) male (16794543415).jpg
Hebog bronoren Falco deiroleucus
Falco deiroleucus 1902.jpg
Hebog du Falco subniger
Falco subniger.jpg
Hebog ehedydd Affrica Falco cuvierii
African Hobby bwindi jan06.jpg
Hebog Eleonora Falco eleonorae
Eleonorenfalke1.jpg
Hebog gwinau Falco berigora
Brown-Falcon,-Vic,-3.1.2008.jpg
Hebog lanner Falco biarmicus
Lanner falcon, Falco biarmicus, at Kgalagadi Transfrontier Park, Northern Cape, South Africa (34447024871).jpg
Hebog llwyd Falco hypoleucos
Grey Falcon (1) - Christopher Watson.jpg
Hebog sacr Falco cherrug
Falco cherrug 1 (Bohuš Číčel).jpg
Hebog Tramor Falco peregrinus
Falco peregrinus -Nova Scotia, Canada -eating-8.jpg
Hebog y Gogledd Falco rusticolus
Falco rusticolus white cropped.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]