Cap inc clystyrog

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cap inc clystyrog
Coprinellus disseminatus

P1050651 Coprinus disseminatus.JPG

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Psathyrellaceae
Genws: Coprinellus[*]
Rhywogaeth: Coprinellus disseminatus
Enw deuenwol
Coprinellus disseminatus
(Pers.) J.E.Lange (1938)

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Psathyrellaceae yw'r Cap inc clystyrog (Lladin: Coprinellus disseminatus; Saesneg: Fairy Inkcap).[1] 'Y Capannau Inc' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Gair arall am 'gapiau' yw 'capannau'; defnyddir inc i ysgrifennu a defnyddir y gair yma oherwydd ei liw tywyll. Mae'r teulu Psathyrellaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Christiaan Hendrik Persoon.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America.

Lliw sborau'r fadarchen hon yw du. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Psathyrellaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Cap inc clystyrog ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cap inc claerwyn Coprinopsis nivea
Schneeweisse Tintlinge.jpg
Cap inc coelcerth Coprinopsis jonesii
Coprinopsis jonesii, Bonfire Inkcap, UK.JPG
Coprinopsis austrophlyctidospora Coprinopsis austrophlyctidospora
Coprinopsis ephemeroides Coprinopsis ephemeroides
Coprinopsis ephemeroides 509482.jpg
Coprinopsis erythrocephala Coprinopsis erythrocephala
Гриби в лісі Урочища Гощів2.jpg
Coprinopsis mexicana Coprinopsis mexicana
Coprinopsis mexicana 402908.jpg
Coprinopsis narcotica Coprinopsis narcotica
Coprinopsis narcotica (Batsch - Fr.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo 815454.jpg
Coprinopsis neophlyctidospora Coprinopsis neophlyctidospora
Coprinopsis spilospora Coprinopsis spilospora
Coprinopsis xantholepis Coprinopsis xantholepis
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Cap inc clystyrog gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.