Cap cwyr duol

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cap cwyr duol
Hygrocybe conica
Hygrocybe conica (2005 11 07) 1.jpg
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Hygrophoraceae
Genws: Capiau cwyr
Rhywogaeth: Hygrocybe conica
Enw deuenwol
Hygrocybe conica

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Hygrophoraceae yw'r Cap cwyr duol (Lladin: Hygrocybe conica; Saesneg: Blackening Waxcap).[1] 'Y Capiau Cwyr' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r 'capiau cwyr' yn grwp adnabyddus iawn yng Nghymru, ac maent I'w cael yma (fel yng ngweddil Ewrop), fel arfer, ar feysydd o welltiroedd agored. Yng ngweddill y byd, mae nhw'n tyfu mewn coedwigoedd. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Cap cwyr pigfain. Mae'r teulu Hygrophoraceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop. Fe'i ceir hefyd yn Seland Newydd.

Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un cap conig. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Hygrophoraceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Cap cwyr duol ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Cap cwyr coch Hygrocybe coccinea
Hygrocybe coccinea mo38986.jpg
Cap cwyr chwerw Hygrocybe mucronella
2010-10-27 Hygrocybe mucronella (Fr.) P. Karst 388492.jpg
Cap cwyr duol Hygrocybe conica
Hygrocybe conica (2005 11 07) 1.jpg
Cap cwyr euraidd Hygrocybe chlorophana
Hygrocybe chlorophana.jpg
Cap cwyr ffibraidd Hygrocybe intermedia
Hygrocybe intermedia.jpg
Cap cŵyr parhaol Hygrocybe acutoconica
Hygrocybe persistens persistens.jpg
Cap cwyr rhuddgoch Hygrocybe punicea
Hygrocybe punicea 1 Rosemary Winnall.JPG
Cap cwyr y calch Hygrocybe calciphila
2009-09-21 Hygrocybe calciphila 2.jpg
Hygrocybe calyptriformis Hygrocybe calyptriformis
2011-04-25 Hygrocybe calyptriformis 1 70958.jpg
Hygrocybe psittacina Hygrocybe psittacina
H psittacina Rosemary Winnall.JPG
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Cap cwyr duol gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.

CategoriFfyngau Ewrop