Cwyr
 | |
| Enghraifft o: | term ontolegol ChEBI, dosbarth o endidau cemegol gyda chymwysiadau neu swyddogaethau tebyg  |
|---|---|
| Math | sylwedd cemegol, deunydd |
| Rhan o | wax biosynthetic process, wax metabolic process |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/0fy__ |
| Thesawrws y BNCF | 11191 |
| Quora | Wax |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Sylwedd ystwyth ac anhydraidd a chanddo gyfernod ffrithiant isel yw cwyr. Mae dau brif fath: cwyrau mwynol, sydd yn hydrocarbonau o bwysau molecylaidd uchel a chanddynt strwythur ficrogrisialaidd; a chwyrau planhigion ac anifeiliaid sydd yn esterau o asidau brasterog sydd yn cyflawni ffwythiant amddiffynnol. Mae hefyd cwyrau organig synthetig sydd yn gyffredinol yn rhannu'r un gyfansoddiad cemegol â chwyrau naturiol.[1]
Mae cwyrau yn debyg i frasterau, er enghraifft mae'r ddau fath o sylwedd yn hydawdd yn yr un sylweddau ac yn gadael marciau saim ar bapur. Mae cwyrau yn tueddu i fod yn llai seimllyd, yn galetach, ac yn freuach na brasterau.[2]
Geirdarddiad
[golygu | golygu cod]Daw bôn y gair Cymraeg "cwyr" o'r gair Lladin cēra.[3]
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Cap cwyr: (Hygrocybe) genws o ffwng
- Cwyrwaith
- Cwyr esgidiau
- Cwyr gwenyn
- Cwyr paraffin
- Cwyr planhigion
- Cwyr selio
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Crystal, David (gol.). The Penguin Encyclopedia (Llundain, Penguin, 2004), t. 1630.
- ↑ (Saesneg) wax. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 28 Hydref 2014.
- ↑ cwyr. Geiriadur Prifysgol Cymru. Adalwyd ar 28 Hydref 2014.
