Canthrig Bwt

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Gwrach neu gawres ofnadwy oedd yn byw yn Nant Peris, Eryri, ac yn bwyta plant oedd Canthrig Bwt.

Roedd Canthrig yn byw dan garreg anferth a elwir y Gromlech, sydd dal i'w gweld heddiw ar bwys y lôn ym mhen uchaf Nant Peris ar y ffordd i fyny o dref Llanberis i Ben-y-pass; enwir Dinas y Gromlech ar ei hôl. Yn ôl y chwedl werin leol, roedd hi'n adnabyddus i'r trigolion fel hen wraig unig, sarrug, yr oedd ar y plant ei hofn hi. Un diwrnod aeth rhai o blant y gymdogaeth ar goll. Chilwyd amdanyn nhw ond roedden nhw wedi diflannu. Yn nes ymlaen dyma ddyn lleol yn mynd i hela â'i gi. Cafodd y ci hyd i esgyrn plentyn a dechrau eu cnoi. Gwelwyd y wrach yn gilio i'w chartref dan y Gromlech. Aeth y dyn ar ei hôl hi yn llechwraidd ac ar ôl cyrraedd y garreg gwaeddodd allan fod ganddo blant i Ganthrig. Pan ddaeth hi allan, torrodd ei phen â'i fwyall a dyna ddiwedd Canthrig Bwt.

Ceir chwedlau cyffelyb am wrachod yn bwyta plant yn llên gwerin sawl gwlad, e.e. y wrach yn y chwedl adnabyddus am Hansel a Gretel gan y Brodyr Grimm a'r chwedlau am y trols yn Llychlyn.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]