Belarws

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Belarus)
Jump to navigation Jump to search
Belarws
Coat of arms of Belarus (1995-2021).svg
Рэспубліка Беларусь
(Belarwseg)
Flag of Belarus.svg
ArwyddairHospitality Beyond Borders Edit this on Wikidata
Mathgwladwriaeth sofran, gwladwriaeth unedol, gwladwriaeth y werin, gwlad, gwlad dirgaeedig, gweriniaeth Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôlRws Gwyn Edit this on Wikidata
PrifddinasMinsk Edit this on Wikidata
Poblogaeth9,349,645 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 25 Awst 1991
  • 19 Medi 1991 Edit this on Wikidata
AnthemNi, Felarwsiaid Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraethRoman Golovchenko Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+03:00 Edit this on Wikidata
Iaith/Ieithoedd
  swyddogol
Belarwseg, Rwseg Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolDwyrain Ewrop Edit this on Wikidata
Arwynebedd207,600.496983 km², 207,595 m² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaLatfia, Lithwania, Gwlad Pwyl, Yr Wcráin, Rwsia, yr Undeb Ewropeaidd Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau53.5283°N 28.0467°E Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
Corff gweithredolCyngor y Gweinidogion Edit this on Wikidata
Corff deddfwriaetholY Cynulliad Cenedlaethol Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y wladwriaeth
Arlywydd Belarws Edit this on Wikidata
Pennaeth y wladwriaethAlexander Lukashenko Edit this on Wikidata
Swydd pennaeth
  y Llywodraeth
Prif Weinidog Edit this on Wikidata
Pennaeth y LlywodraethRoman Golovchenko Edit this on Wikidata
LocationBelarus.svg
ArianBelarusian ruble Edit this on Wikidata
Canran y diwaith6 % Edit this on Wikidata
Cyfartaledd plant1.62 Edit this on Wikidata
Mynegai Datblygiad Dynol0.798 Edit this on Wikidata

Gweriniaeth dirgaeedig yn nwyrain Ewrop yw Belarws (hefyd Belarws, Belarŵs neu Rwsia Wen; Belarwseg a Rwseg: Беларусь). Mae'n ffinio â Rwsia i'r dwyrain, ag Wcrain i'r de, â Gwlad Pwyl i'r gorllewin, ac â Lithwania a Latfia i'r gogledd. Minsk yw ei phrifddinas – mae dinasoedd mawr eraill yn cynnwys Brest, Grodno, Gomel, Mogilev, Vitebsk a Bobruisk. Coedwigir un traean o'r wlad, ac mae amaethyddiaeth a gweithgynhyrchu yn ganolog i'r economi. Belarws yw un o’r gwledydd yr effeithwyd yn fwyaf difrifol arni gan ymbelydredd niwclear o ddamwain atomfa Chernobyl o 1986 yn yr Wcrain.

Yn ystod ei hanes, bu rhannau Belarws dan reolaeth sawl gwlad, gan gynnwys Dugiaeth Polatsk, Archddugiaeth Llethaw, Cymanwlad Gwlad Pwyl-Llethaw, ac Ymerodraeth Rwsia. Daeth Belarws yn weriniaeth Sofietaidd ym 1922. Datganodd y weriniaeth ei sofraniaeth ar 27 Gorffennaf 1990. Yn sgil cwymp yr Undeb Sofietaidd, datganodd Belarws ei hannibyniaeth yn swyddogol ar 25 Awst 1991. Alexander Lukashenko yw arlywydd y wlad ers 1994. Yn ystod ei reolaeth, mae Lukashenko wedi gweithredu polisïau y cyfnod Sofietaidd, er gwaethaf gwrthwynebiadau oddi wrth bwerau gorllewinol. Mae Belarws yn trafod gyda Rwsia i uno'r ddwy wlad yn un wladwriaeth a elwir yn Undeb Rwsia a Belarws, er bod y trafodaethau yn stolio ers sawl blwyddyn.

Daearyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Daearyddiaeth Belarws

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Hanes Belarws

Rhanbarth y dalaith mawr Rws Ciefaidd oedd Belarws, tan y farwolaeth y Brenin Yaroslav I "y Doeth" ym 1054.

Gwleidyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Gwleidyddiaeth Belarws

Diwylliant[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Diwylliant Belarws

Economi[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Economi Belarws
Flag of Belarus.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Felarws. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.