Athelstan

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Athelstan
King.athelstan.tomb.arp.jpg
Bedd Athelstan
Ganwyd 895 Edit this on Wikidata
Wessex Edit this on Wikidata
Bu farw 27 Hydref 939 Edit this on Wikidata
Caerloyw Edit this on Wikidata
Galwedigaeth teyrn Edit this on Wikidata
Swydd brenin Lloegr Edit this on Wikidata
Tad Edward yr Hynaf Edit this on Wikidata
Mam Ecgwynn Edit this on Wikidata
Teulu Eadgyth, Eadgifu of Wessex, Eadburh of Winchester, Edmund I of England, Edred of England, Ælfweard of Wessex, Edwin, son of Edward the Elder, Edith of Polesworth, Eadhild Edit this on Wikidata
Llinach Teyrnas Wessex Edit this on Wikidata

Brenin Lloegr o 924/925 hyd 939 oedd Athelstan neu Æthelstan (Hen Saesneg: Æþelstan, Æðelstān) (tua 89527 Hydref 939). Roedd yn fab i'r brenin Edward yr Hynaf, a nai i Æthelflæd o Mercia.

Yn 937, gorchfygodd Aethelstan fyddin cynghrair rhwng Olaf III Guthfrithson, brenin Llychlynwyr Dulyn (Gwŷr Dulyn), Causantín mac Áeda II, brenin yr Alban ac Owain I, brenin Ystrad Clud ym Mrwydr Brunanburh. Yn dilyn ei fuddugoliaeth, defnyddiai'r teitl r[ex] tot[ius] B[ritanniae] ("brenin holl Brydain"). Bu farw ddwy flynedd yn ddiweddarach, ac olynwyd ef gan ei hanner-brawd, Edmund.

Ymddengys i holl frenhinoedd Cymru gydnabod awdurdod Athelstan. Dilynodd Hywel Dda bolisi o gyfeillgarwch gydag Athelstan, a chofnodir iddo ymweld a llys Athelstan nifer o weithiau. Arwyddodd nifer o ddogfennau gydag Athelstan, ac mewn rhai ohonynt disgrifir ef fel subregulus neu "is-frenin". Bu raid i Idwal Foel o Wynedd dalu teyrnged i Aethelstan hefyd. Yn dilyn marwolaeth Athelstan, cododd Idwal a'i frawd Elisedd mewn gwrthryfel yn erbyn y Saeson, ond lladdwyd y ddau mewn brwydr yn 942.

Dywedir i Athelstan yrru'r Cernywiaid o Gaerwysg, ac yn 936, nodir iddo osod Afon Tamar fel ffin orllewinol Wessex.

Baner LloegrEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Sais neu Saesnes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.