Andrew Jones Brereton (Andreas o Fôn)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Andrew Jones Brereton
Portrait of Andreas o Vôn (4674316) (cropped).jpg
Ganwyd 1827 Edit this on Wikidata
Bu farw 1885 Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth bardd Edit this on Wikidata

Bardd a llenor Cymraeg oedd Andrew Jones Brereton (1827 - 1885), a adnabyddid hefyd wrth ei enw barddol Andreas o Fôn. Roedd yn frodor o Sir Fôn.[1]

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed Andrew Jones ym mhlwyf Llanfechell, Sir Fôn, yn 1827, yn fab Andrew Brereton, ysgolfeistr cyntaf y plwyf. Cafodd ei addysg yn Llanfechell a chychwynnodd ei yrfa fel clerc yn Lerpwl. Yn fuan wedyn cafodd swydd clerc yn yr Wyddgrug lle arosodd hyd ei farwolaeth yn 1885. Cafodd ei gladdu yn yr Wyddgrug.[1]

Llenor[golygu | golygu cod y dudalen]

Ysgrifenodd lawer o gerddi a rhyddiaith i gylchgronau Cymraeg y cyfnod. Golygodd Gyfansoddiadau Eisteddfod yr Wyddgrug 1851. Bu'n weithgar mewn sawl mudiad cenedlaethol yng Nghymru. Yn 1875, casglwyd y swm o £320 (swm pur sylweddol yn y cyfnod hwnnw) fel tysteb o werthfawrogiad iddo am ei wasanaeth i lenyddiaeth ei wlad, ond cyflwynodd Andreas y rhodd i sefydlu ysgoloriaeth yn ei enw yng Ngholeg Aberystwyth, Prifysgol Cymru.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 R. Môn Williams, Enwogion Môn 1850-1912 (Bangor, 1913).

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]