Alan Turing

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Alan Turing
Alan Turing Aged 16.jpg
Ganwyd 23 Mehefin 1912 Edit this on Wikidata
Maida Vale, Warrington Lodge Edit this on Wikidata
Bu farw 7 Mehefin 1954 Edit this on Wikidata (41 oed)
Wilmslow Edit this on Wikidata
Man preswyl Maida Vale, Guildford Edit this on Wikidata
Alma mater Coleg y Brenin, Prifysgol Princeton, Sherborne School, Prifysgol Caergrawnt Edit this on Wikidata
Gwaith Computer scientist, mathemategydd, academydd, cryptographer, logician, athronydd, artificial intelligence researcher edit this on wikidata
Cyflogwr Prifysgol Manceinion, GCHQ, Prifysgol Caergrawnt, National Physical Laboratory Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig Computable Numbers, Computing Machinery and Intelligence, Intelligent Machinery, Halting problem, Turing machine, Enigma, Turing test Edit this on Wikidata
Aelod o Y Gymdeithas Frenhinol Edit this on Wikidata
Gwobr/au Cymrawd y Gymdeithas Frenhinol, Swyddog o Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (OBE), Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig, Y Gymdeithas Frenhinol Edit this on Wikidata
Llofnod
Alan Turing signature.svg

Mathemategydd, a rhesymegydd o Loegr oedd Alan Mathison Turing, OBE (23 Mehefin 1912 - 7 Mehefin 1954).

Fe ddatblygodd gysyniad o'r enw peiriant Turing, sy'n ffurfioli'r hyn mae cyfrifiaduron yn gallu gwneud. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, roedd yn gweithio ym Mharc Bletchley, y ganolfan brydeinig ar gyfer torri'r codau a ddefnyddiwyd ar gyfer cyfathrebu milwrol. Dyfeisiodd sawl techneg o dorri codau Almaenig, gan gynnwys peiriant o'r enw y bombe a oedd yn canfod dewisiadau peiriant Enigma.

Ar ôl y rhyfel, bu'n gweithio yn y Labordy Ffisegol Cenedlaethol, ac yna ym Mhrifysgol Manceinion lle'r oedd yn gweithio ar feddalwedd ar gyfer Marc I Manceinion, un o'r gwir-gyfrifiaduron cyntaf yn y byd.

Ym 1952, fe'i gafwyd yn euog o "weithredoedd anweddus dygn" wedi iddo gyfaddef cael perthynas rhywiol gyda dyn ym Manceinion. Fe'i rhoddwyd ar brofiannaeth prawf a gorfodwyd i dderbyn triniaeth hormonaidd. Ar 11 Medi 2009 darparodd y Prif Weinidog Gordon Brown ymddiheuriad swyddogol 55 o flynyddoedd ar ôl marwolaeth Turing, am y modd "gwarthus" y cafodd ei drin. Dywedodd Brown ei fod yn "hynod flin" am y driniaeth a gafodd Turing, wedi iddo dderbyn deiseb o dros 30,000 o enwau yn gofyn am ymddiheuriad.[1]

Bu farw ar ôl bwyta afal gyda cyanid ynddo. Tybia lawer mai hunanladdiad ydoedd.

Portreadau mewn diwylliant fodern[golygu | golygu cod y dudalen]

Seiliwyd y ffilm "The Imitation Game" a ryddhawyd yn 2014 ar fywyd Turing, gyda'r actor Benedict Cumberbatch yn chwarae'r prif gymeriad.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]