Afon Leri

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Afon Leri
Cors Fochno Aberleri Nature Reserve.jpg
Math afon Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ceredigion Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.5199°N 4.0404°W Edit this on Wikidata
Aber Afon Dyfi Edit this on Wikidata

Afon yng ngogledd Ceredigion yw Afon Leri. Mae'n tarddu yn y bryniau ger Pumlumon ac yn aberu yn Afon Dyfi gyferbyn ag Aberdyfi. Ei hyd yw tua 10 milltir.[1]

Llwybr yr afon[golygu | golygu cod y dudalen]

Tarddle'r afon yw Llyn Craigypistyll. Gorwedd y llyn hwnnw 350 metr uwch lefel y môr mewn cwm un filltir i'r de-orllewin o ben gorllewinol cronfa dŵr Nant-y-moch. Llyn artiffisial ydyw a grëwyd trwy godi argae ar afon Leri. Fe'i bwydir gan sawl nant fechan. Mae afon Leri yn llifo o'i ben gorllewinol, trwy'r argae, ac yn disgyn ar gwrs gorllewinol trwy Gwm Leri heibio i bentref bychan Bontgoch. Ar ymyl Tal-y-bont fe'i croesir gan y briffordd A487.[1]

Llifa ymlaen ar gwrs gorllewinol am rai milltiroedd eto trwy ardal Genau'r Glyn i gyffiniau'r Borth. Yma cafodd cwrs naturiol yr afon ei newid trwy greu sianel unionsyth sy'n rhedeg am ryw ddwy filltir o gwr dwyreiniol y Borth ar draws ochr orllewinol gwarchodfa natur Cors Fochno. Cyrraedd yr afon ei haber yn Afon Dyfi gyferbyn ag Aberdyfi.[1] Yma, pan fo'r môr allan, mae'n llifo dros fanc tywod Traeth Maelgwn ('Traeth Maelgwynn' ar y map AO[1]), a enwir ar ôl Maelgwn Gwynedd.

Ceir iard cychod yn Ynys Tachwedd, ger aber Leri.

Afon Leri ger Y Borth
Aber Leri, Ynys Tachwedd, gyda'r Dyfi ac Aberdyfi yn y cefndir

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 Map OS Landranger 135 Aberystwyth.