Mwynfeydd aur Dolaucothi

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Gwaith Aur Dolaucothi
Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig
Entrance to Dolaucothi Gold Mine - geograph.org.uk - 1161068.jpg
Dolaucothi: y fynedfa i'r gwaith
Mwynfeydd aur Dolaucothi is located in Cymru
O fewn Cymru
Ardal ymchwil Sir Gaerfyrddin
Cyfesurynnau OS SN6628640054
Cyfesurynnau daearyddol 52°02′34″N 3°57′04″W / 52.042709°N 3.9510506°W / 52.042709; -3.9510506Coordinates: 52°02′34″N 3°57′04″W / 52.042709°N 3.9510506°W / 52.042709; -3.9510506
Diddordeb Bywyd gwyllt a daeareg
Arwynebedd 18.92 ha
Cofrestrwyd 01 Ionawr 1954
ID 134
Côd 32WKP

Mwynfeydd aur o’r cyfnod Rhufeinig, ac yn ôl pob tebyg cyn hynny, yn Sir Gaerfyrddin yw Mwynfeydd Aur Dolaucothi. Saif y mwynfeydd gerllaw Afon Cothi, ychydig i’r dwyrain o bentref Pumsaint, a rhwng y pentref hwnnw a phentref Caeo. Dolaucothi yw’r unig fwynfeydd aur yng Nghymru tu allan i ardal Dolgellau.

Hanes[golygu]

Mwynfeydd aur Dolaucothil

Ceir tystiolaeth archaeolegol i gloddio am aur ddechrau yma yn ystod Oes yr Efydd. Gweithiwyd y mwynfeydd ar raddfa sylweddol gan y Rhufeiniaid o tua 75 O.C. hyd tua 140. Ceir yma dystiolaeth o ddefnydd cynnar iawn o bwer dŵr i weithio morthwylion i falu’r graig a’r aur ynddi. Mae ffordd Rufeinig Sarn Helen gerllaw.

Adfywiwyd y mwynfeydd am gyfnod byr yn y 19eg ganrif, ac yn y 1930au bu ymgais i ddarganfod haenau aur newydd. Caewyd y gwaith eto yn 1938. Yn 1941 daeth yn eiddo i’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, ac mae ar agor i’r cyhoedd.

Cadwraeth[golygu]

Mae'r safle wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1954 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle.[1] Mae ei arwynebedd yn 18.92 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.

Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Gweler hefyd[golygu]

Cyfeiriadau[golygu]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia gyfryngau sy'n berthnasol i: