Daeareg

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Map o dirwedd daearegol Cymru a wnaed yn 2005.[1]

Astudiaeth o'r ddaear ffisegol yw Daeareg neu Geoleg (Groeg: γη- sef ge-, "y ddaear" a λογος, sef logos, "gwyddoniaeth"). Mae'n cynnwys astudiaeth o gerrig a chramen y Ddaear. Rhennir hanes y ddaear yn gyfnodau daearegol.

Cadwraeth[golygu]

Mae'r Cyngor Cadwraeth Natur yn dewis safleodd pwysig er mwyn eu gwarchod ac yn eu rhestru ar yr Arolwg Cadwraeth Daearegol (ACD). Mae dau fath o safle sef Safle Daearegol Rhanbarthol Pwysig (SDRhP) a Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SDGA). Hefyd mae UNESCO wedi dynodi dau GeoParc yng Nghymru sef Fforest Fawr a GeoMôn. Mae Geoparc Fforest Fawr y tu mewn i  Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn ne Cymru. Mae GeoMôn yn cynnwys Ynys Môn i gyd ar sail y ffaith fod Môn yn ynys tectonig. Ceir Creigiau hynaf y byd a elwyr yn Cyn-Cambriaidd ar Ynys Môn sydd dros 500 miliwn o flynyddoedd oed hyd at y creigiau ieuengaf heblaw am greigiau yr oes Juraisg ac Oes y Calchfaen. Tiriogaeth sy’n cynnwys un neu fwy o leoliadau o bwysigrwydd gwyddonol , sydd o werth archeolegol ecolegol a diwylliannol yn ogystal a bod o ddiddordeb daearegol yw GeoParc. Mae yna dros 50 Geoparc yn Ewrop.


Rhanaiadau yn yr Oes Palaeosoig[golygu]

Mae'r tri rhaniad neu gyfnod wedi eu henwi ar ôl hynafiaethau Cymreig neu Geltaidd, sef y cyfnodau:

Cyfeiriadau[golygu]

  1. [British Geological Survey; 2005: Bedrock geology UK South, graddfa 1:625 000 (5ed. argraffiad), HarperCollins Publishers Ltd.
Gweler hefyd: Daeareg Cymru
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia gyfryngau sy'n berthnasol i:

Wiktionary-logo-cy.png
Chwiliwch am daeareg
yn Wiciadur.