Mantell garpiog

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Polygonia c-album
O'r top
Ffotograff o'r ochor. Hutchinsoni gyda'i dan-adain o liw golau.
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Arthropoda
Dosbarth: Insecta
Urdd: Lepidoptera
Teulu: Nymphalidae
Llwyth: Nymphalini
Genws: Polygonia
Rhywogaeth: P. c-album
Enw deuenwol
Polygonia c-album
(Linnaeus, 1758)
Isrywogaethau

8 sspp, gweler y testun

Cyfystyron

Nymphalis c-album

Glöyn byw sy'n perthyn i deulu'r Nymphalidae yn urdd y Lepidoptera yw mantell garpiog, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy mentyll carpiog; yr enw Saesneg yw Comma, a'r enw gwyddonol yw Polygonia c-album.[1][2] Adain garpiog yw enw arall arni. Mae'r Polygonia c-album i'w weld ledled Ewrop a'r ardaloedd cynnes yn Asia a Japan a'r holl ffordd i'r de i Forocco. Mae mathau tebyg iddynt ar gael yng Ngogledd America. [3][4][5]

Siani flewog

Mae lled ei adenydd (ar ei fwyaf) oddeutu 45mm gydag oddi tan yr adain o liw brown, gydag "c" ar bob un mewn gwyn. Dyma sut y cafodd yr enw Lladin. Mae ymylon yr adenyd yn igam-ogam, fel ymyl deilen ac mae hyn yn ddull hawdd o'i hadnabod.[4]

Gan fod y math hwn o löyn byw yn cysgu drwy'r gaeaf, mae nhw i'w gweld drwy'r flwyddyn gron. Eu tymor hedfan, fodd bynnag ydy rhwng Ebrill a Thachwedd.

Bwyd[golygu]

Prif fwyd yr oedolyn ydy ysgall (Cirsium a Carduus), a mwyar duon: (Rubus fruticosus), Iorwg (Hedera helix) a Centaurea a'r yswydden (Ligustrum vulgare).

Isrywogaethau[golygu]

  • P. c. imperfecta (Blachier, 1908) Gogledd Affrica
  • P. c. extensa (Leech, [1892]) Canol a Gorllewin Tseina
  • P. c. kultukensis Kleinschmidt, 1929 Transbaikalia
  • P. c. hamigera (Butler, 1877) Ussuri
  • P. c. koreana Bryk, 1946 Korea
  • P. c. sachalinensis Matsumura, 1915 Sakhalin
  • P. c. asakurai (Nakahara, 1920) Taiwan
  • P. c. agnicula (Moore, 1872) Nepal [6]

Cyffredinol[golygu]

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Wedi deor o'i ŵy mae'r fantell garpiog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.

Gweler hefyd[golygu]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia gyfryngau sy'n berthnasol i:

Cyfeiriadau[golygu]