Artemis
| Artemis | |
|---|---|
 Diana of Versailles, copi Rhufeinig o gerflun Groegaidd gan Leochares. (Amgueddfa Louvre) |
|
| Duwies y Helfa, Fforestydd a Bryniau, y Lleuad | |
| Symbol | Bwâu a Saethau |
| Rhieni | Zeus a Leto |
| Siblingiaid | Apollo |
| Cywerthydd Rhufeinig | Diana |
Un o'r duwdodau mwyaf parchu yn Hen Roeg oedd Artemis (Groeg: (enwol) Ἄρτεμις, (genidol) Ἀρτέμιδος). Ym mytholeg Roeg glasurol, disgrifiwyd Artemis fel arfer yn ferch Zeus a Leto, a merch efeilles Apollo. Hi oedd y dduwies Helenaidd y fforestydd a bryniau, geni plant, gwyryfdod, ffrwythlonder, yr helfa, a darluniwyd fel arfer yn heliwr yn cario bwa a saethau.[1] Roedd y carw a'r gypreswydden yn sanctaidd iddi hefyd. Yng nghyfnodau Helenaidd diweddarach, roedd hi hefyd yn cymryd y rôl hynafol o Eileithyia a helpu mewn geni plant.
Daeth Artemis yn ganfyddadwy â Selene yn hwyrach,[2] a Thitan-wraig a'r oedd yn dduwies Roegaidd y lleuad, weithiau a darluniwyd â lleuad gilgant uwchben ei phen. Roedd hi hefyd yn ganfyddadwy â'r dduwies Rufeinaidd Diana,[3] â'r dduwies Etrwsgaidd Artume, ac â'r dduwies Roeg neu Gariaidd Hecate.[4]
Cyfeiriadau [golygu]
- ↑ "Y ddaear yw'i sffêr briodol, a'r darnau heb eu trin yn enwedig, fforestydd a bryniau, lle bo bwystfilod gwyllt yn doreithiog
. . . ." Hammond a Scullard (golygwyr), The Oxford Classical Dictionary. (Oxford: Clarendon Press, 1970) 126. - ↑ Hammond, Oxford Classical Dictionary, 970-971.
- ↑ Hammond, Oxford Classical Dictionary, 337-338.
- ↑ "Mae Artemis yn ganfyddadwy yn aml â duwiesau tramor sydd yn debyg iawn iddi." Hammond, Oxford Classical Dictionary, 127.
Ffynonellau [golygu]
- Burkert, Walter, 1985. Greek Religion (Caergrawnt: Gwasg Prifysgol Harvard)
- Graves, Robert (1955) 1960. The Greek Myths (Penguin)
- Kerenyi, Karl, 1951. The Gods of the Greeks
- Telenius, Seppo (2005) 2006. Athena-Artemis (Helsinki: Kirja kerrallaan)
Dolenni allanol [golygu]
- Theoi Project, Artemis, information on Artemis from original Greek and Roman sources, images from classical art.
- A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1890) (eds. G. E. Marindin, William Smith, LLD, William Wayte)
|
|
|---|
| Duwdodau cyntefig · Titaniaid · Duwdodau dyfrol · Duwdodau'r isfyd |
| Deuddeg Olympiad |
| Zeus · Hera · Poseidon · Dionysus · Demeter · Aphrodite · Athena · Apollo · Artemis · Ares · Hephaestus · Hermes |
