Ysgub y wrach

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Ysgub y wrach
Taphrina betulina

Taphrina.betulina.-.lindsey.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Ascomycota
Urdd: Taphrinales
Teulu: Taphrinaceae
Genws: Taphrina[*]
Rhywogaeth: Taphrina betulina
Enw deuenwol
Taphrina betulina

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Taphrinaceae yw'r Ysgub y wrach (Lladin: Taphrina betulina; Saesneg: Birch Besom).[1] Chwyddau Taffrina yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r 'chwydd' yma'n cyfeirio at rannau o goed ee cynffonau wyn bach neu euron, sy'n chwyddo pan mae'r ffwng yma'n ymosod arnyn nhw. Mae'r teulu Taphrinaceae yn gorwedd o fewn urdd y Taphrinales.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Taphrinaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Ysgub y wrach ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Chwydd eirin Taphrina pruni
Pocket Plum gall, Taphrina pruni.JPG
Codau ceirios yr adar Taphrina padi
Taphrina padi galls on Bird Cherry.JPG
Deildro eirin gwlannog Taphrina deformans
Taphrina deformans 1.jpg
Tafod aethnen Taphrina johansonii
Tafod gwern Taphrina alni
Taphrina amentorum tongue gall.JPG
Taphrina acericola Taphrina acericola
Taphrina caerulescens Taphrina caerulescens
Taphrina caerulescens.JPG
Taphrina potentillae Taphrina potentillae
Taphrina ulmi Taphrina ulmi
Ysgub y wrach Taphrina betulina
Taphrina.betulina.-.lindsey.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Ysgub y wrach gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.