Yr Ysgwrn

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Yr Ysgwrn
Yr Ysgwrn, cartref y bardd Hedd Wyn - Yr Ysgwrn, home of the poet Hedd Wyn (geograph 3663491).jpg
Mathffermdy, adeilad amgueddfa Edit this on Wikidata
Cysylltir gydaHedd Wyn Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1519 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
LleoliadTrawsfynydd Edit this on Wikidata
SirTrawsfynydd Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Uwch y môr263.5 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau52.8942°N 3.89974°W Edit this on Wikidata
Statws treftadaethadeilad rhestredig Gradd II* Edit this on Wikidata
Manylion

Ffermdy a'i leolir tua milltir i'r dwyrain o Drawsfynydd, Gwynedd, ydy Yr Ysgwrn. Mae'n dyddyn sydd wedi ei gosod ar ddau lawr â tô llechi, arferai eiddew orchuddio'r waliau.[1] Credir ei fod yn dyddio'n ôl i 1519.[2]

Gerald Williams, nai Hedd Wyn y tu allan i ddrws blaen y ffermdy
Y Gadair Ddu

Dyma hen gartref y bardd enwog Hedd Wyn, a'r teulu yw'r perchnogion hyd heddiw. Mae'r Gadair Ddu (cadair enwog yr Eisteddfod Genedlaethol ym Mhenbedw, 1917) yn cael ei chadw yn y parlwr. Cyrhaeddodd y Gadair ar dren o Lerpwl, gyda lliain du drosti.

Heddiw[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r Ysgwrn bellach yn adeilad rhestredig[3] Nid oes trydan na dŵr nac ystafell ymolchi yn y tŷ.[4] ym meddiant Parc Cenedlaethol Eryri.

Gofalodd Gerald Williams nai Hedd Wyn ar ôl y ffermdy a'r tir am flynyddoedd cyn iddo gael ei drosglwyddo i'r Parc. Mae hefyd dros nifer o flynyddoedd wedi tywys ymwelwyr o gwmpas y tŷ gan weld holl gadairiau Hedd Wyn, chwech i gyd. Ni dderbyniodd unrhyw dâl am dywys yr ymwelwyr ac nid oes oriau agor, ond mae ymwelwyr wastad yn cael eu croesawu.[5]

Ym Mawrth 2012 cyhoeddwyd mai'r perchnogion newydd fydd Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, fydd yn gofalu am y ganolfan yn y dyfodol. Gobeithiant ddatblygu'r ffermdy yn Nhrawsfynydd yn ganolfan i adrodd hanes Hedd Wyn ac erchyllterau’r Rhyfel Byd Cyntaf.[6]

Ffilmio[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffilmiwyd rhan o'r ffilm Hedd Wyn yn Yr Ysgwrn. Cafodd y ffilm ei henwebu ar gyfer Oscar.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Postcard of Hedd Wyn's home, 'Yr Ysgwrn', Trawsfynydd, and bardic chairs, 1918, Casglu'r Tlysau
  2.  Hwb fawr i gynllun Yr Ysgwrn. BBC (16 Tachwedd 2012). Adalwyd ar 19 Tachwedd 2012.
  3. "Nodweddion Tirwedd Hanesyddol: Trawsfynydd". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-12-01. Cyrchwyd 2009-11-24.
  4. Pryder am gartre bardd, BBC, 31 Gorffennaf 2009
  5. Keeper of Eisteddfod Icon Fears for Future, Daily Post, 30 Gorffennaf 2009
  6. http://www.alunffredjones.plaidcymru.org/news/2012/03/01/alun-ffred-yn-croesawu-achub-yr-ysgwrn/