William Albert Jenkins

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
William Albert Jenkins
William Albert Jenkins.jpg
William Albert Jenkins (© Oriel Portreadau Genedlaethol, Llundain)
Ganwyd 9 Medi 1878 Edit this on Wikidata
Abertawe Edit this on Wikidata
Bu farw 23 Hydref 1968 Edit this on Wikidata (90 oed)
Dinasyddiaeth y Deyrnas Unedig, Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon Edit this on Wikidata
Galwedigaeth brocer llongau, gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd Aelod o 33ydd Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 32ain Senedd y Deyrnas Unedig Edit this on Wikidata
Plaid Wleidyddol Plaid Ryddfrydol Edit this on Wikidata
Gwobr/au Marchog Faglor Edit this on Wikidata

Roedd Syr William Albert Jenkins (9 Medi 187823 Hydref 1968) yn farsiandwr glo yn brocer llongau ac yn Aelod Seneddol Rhyddfrydol etholaeth Brycheiniog a Sir Faesyfed.[1]

Bywyd Personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Jenkins yn Abertawe yn fab i Daniel Jenkins, gweithiwr rheilffordd ac Elizabeth Ann (née Lang) ei wraig.

Ym 1906 priododd Beatrice Tyler bu hi farw ym 1967.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn 13 mlwydd oed aeth Jenkins i weithio fel gwas bach yn swyddfa'r dociau yn Abertawe lle magodd wybodaeth drylwyr o'r diwydiannau glo a llongau. Yn ddiweddarach sefydlodd ei fusnes ei hun W A Jenkins & Co, cwmni cyfanwerthu glo a golosg a broceriaid llongau. Bu i'r busnes ehangu'n sylweddol yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Gwasanaethodd am flynyddoedd lawer fel Llywydd Siambr Fasnach Abertawe, bu hefyd yn Cymrawd Sefydliad y Broceriaid Llongau Siartredig.[2]

Gyrfa Wleidyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Aelod Senedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cafodd Jenkins ethol i Senedd San Steffan yn etholiad cyffredinol 1922 fel Rhyddfrydwr Cenedlaethol i gynrychioli etholaeth Frycheiniog a Sir Faesyfed. Yn etholiad cyffredinol 1923 cafodd ei ethol yn ddiwrthwynebiad fel Rhyddfrydwr. Collodd y sedd yn etholiad cyffredinol 1924 i Walter D'Arcy Hall, yr ymgeisydd Ceidwadol. Yn ystod ei gyfnod yn y Senedd bu Jenkins yn gyfrannwr at drafodaethau yn ymwneud â chwestiynau diwydiannol a materion Cymreig.

Safodd fel ymgeisydd eto ym 1936 mewn isetholiad yn etholaeth Llanelli pan safodd fel ymgeisydd y Rhyddfrydwyr Cenedlaethol gyda chefnogaeth y Rhyddfrydwr a'r Ceidwadwyr. Collodd y frwydr i Jim Griffiths yr ymgeisydd Llafur.

Gwleidyddiaeth leol a gwasanaethau cyhoeddus[golygu | golygu cod y dudalen]

Gwasanaethodd Jenkins fel aelod o Gyngor Bwrdeistref Abertawe rhwng 1927 a 1954 gan wasanaethu fel Faer y dref rhwng 1947 a 1949. Ym 1928 cafodd ei benodi'n Ynad Heddwch dros Sir Forgannwg a bu'n Gadeirydd ar Fainc Ynadon, Gŵyr

Bywyd cyhoeddus amgen[golygu | golygu cod y dudalen]

Gwasanaethodd Jenkins mewn nifer o swyddi cyhoeddus gan gynnwys:

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

Urddwyd Jenkins yn farchog yn Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 1938. Cafodd ei urddo yn Farchog Urdd Sant Ioan a Llywydd Urdd Sant Ioan yn nosbarth Abertawe. Ym 1933 fe'i urddwyd yn Farchog Dosbarth 1af Urdd Dannebrog (Denmarc); derbyniodd Groes Aur Urdd Brenhinol Sior I (Gwlad Groeg) ym 1938 ac Urdd Chevalier de la Légion d'Honneur (Ffrainc) ym 1949 [3]

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw yn Abertawe yn 90 mlwydd oed.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Y Bywgraffiadur JENKINS , Syr WILLIAM ALBERT ( 1878 - 1968 ) [1] adalwyd 22 Ionawr 2016
  2. "Sir William Jenkins." Times [London, England] 26 Oct. 1968: 12. The Times Digital Archive. Web. 22 Jan. 2016.[2]
  3. ‘JENKINS, Sir William (Albert)’, Who Was Who, A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc, 1920–2016; online edn, Oxford University Press, 2014 ; online edn, April 2014 accessed 22 Jan 2016
Senedd y Deyrnas Unedig
Rhagflaenydd:
Sidney Robinson
Aelod Seneddol Brycheiniog a Sir Faesyfed
19221923
Olynydd:
Walter D'Arcy Hall