Tom Daley

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Tom Daley (plymiwr))
Neidio i: llywio, chwilio
Tom Daley
Tom Daley London (cropped).jpg
Tom Daley yn 2012
Gwybodaeth bersonol
Full name Thomas Robert Daley[1]
Ganwyd (1994-05-21) 21 Mai 1994 (22 oed)
Plymouth, Dyfnaint
Taldra 177 cm (5 tr 10 mod)[2]
Pwysau 74 kg (11 st 9 lb; 163 lb)[2]
Sport
Gwlad  Y Deyrnas Unedig
Baner Lloegr Lloegr
Event(s) 10 m, 10 m synchro, 3 m
Clwb Clwp Plymio Plymouth / Canolfan Perfformiad Uchel Llundain[3]
Partner Daniel Goodfellow[4]
Hyfforddwr/aig Jane Figueredo

Plymiwr a phersonoliaeth deledu Seisnig yw Thomas Robert "Tom" Daley (ganwyd 21 Mai 1994)[2]. Mae Daley yn arbenigo yn y gamp bwrdd 10 medr ac roedd yn Bencampwr y Byd ym mhencampwriaethau FINA 2009 yn yr ornest unigol pan oedd yn 15 mlwydd oed. Cychwynnodd blymio yn 7 mlwydd oed ac mae'n aelod o Glwb Plymio Plymouth. Mae wedi gwneud argraff mewn cystadlaethau cenedlaethol a rhyngwladol ers oedd yn 9 oed. Cynrychiolodd Prydain Fawr yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2008 lle'r oedd y cystadleuwr ieuengaf o wledydd Prydain, y cystadleuwr ieuengaf o unrhyw wlad tu allan i gystadlaethau nofio, a'r ieuengaf i gymryd rhan mewn rownd derfynol.[5] Yn 2009, cyrhaeddodd Daley safle gorau ei yrfa yn rhif un yn Safleoedd Plymio Byd FINA ar gyfer y bwrdd deg medr.[6]

Enillodd ddwy fedal aur i Loegr yng Ngemau'r Gymanwlad 2010, yn y plymio ar y cyd (synchro) 10 medr (gyda Max Brick) a'r gystadleuaeth Unigol Bwrdd 10m,[7] ac enillodd y fedal efydd ar gyfer Prydain Fawr yn y gystadleuaeth unigol yng Ngemau'r Olympaidd 2012.[8]

Yn dilyn ei lwyddiant yng Ngemau'r Olympaidd 2012 a haf lle daeth chwaraeon yn boblogaidd iawn yng ngwledydd Prydain, gofynnodd y rhwydwaith deledu ITV i Daley gymeryd rhan mewn sioe realaeth newydd o'r enw Splash! yn dangos enwogion yn dysgu sut i blymio. Cychwynnodd y sioe ar 5 Ionawr 2013 gyda Daley fel mentor i'r cystadleuwyr enwog.[9]

Bywyd cynnar ac addysg[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Daley yn Plymouth, Dyfnaint, yn fab i Debbie (née Selvester) a Robert Daley.[10][11] Mae ganddo ddau frawd - William sydd dair blynedd yn iau, a Ben sydd pum mlynedd yn iau.[12] Bu farw eu tad, Robert, o diwmor ar yr ymenydd ar 27 Mai 2001, yn 40 mlwydd oed.[13] Ei arwr plymio cynnar oedd y plymiwr Canadaidd Alexandre Despatie, a enillodd aur yng Ngemau'r Gymanwlad 1998 yn 13 mlwydd oed ,[14] a'r plymiwr Seisnig Leon Taylor, a fyddai'n ei fentora yn ddiweddarach.[15] Gwelwyd Daley gan hyfforddwr, yn cymryd rhan mewn gwersi plymio arferol, a fe'i rhoddwyd mewn sgwad gystadleuol yn Medi 2002. Ei gystadleuaeth gyntaf oedd Pencampwriaethau Cenedlaethol i Ddechreuwyr yn Ebrill 2003 lle enillodd fedal yn y categori bechgyn oed 8/9. Ym mis Medi 2003, cymerodd ran mewn digwyddiad wahoddiadol yn Southampton lle enillodd y gornestau 1 m, 3 m a byrddau, a gwnaeth ei argraff gyntaf ar gynulleidfa ehangach. Enillodd Daley ei grŵp oedran yn y Pencampwriaethau Prydeinig yn y sbringfwrdd 1 m, y sbringfwrdd 3 m, a'r bwrdd yn 2004, 2005, a 2006.[16]

Yn Mehefin 2003, y mis ar ôl ei ddegfed pen-blwydd,[17] enillodd y gystadleuaeth bwrdd yng ngrŵp Iau Cenedlaethol (dan 18), gan ei wneud yr enillydd ieuengaf o'r ornest honno.[16] Yn 2005 cystadlodd Daley fel cystadleuydd gwadd yn yr Australian Elite Junior Nationals a fe'i rhoddwyd yn gyntaf yn y byrddau a'n ail yn y sbringfwrdd 3 m springboard yn yr ornest grŵp oedran 14-15. Cystadlodd hefyd yn y categori 14-16 yn yr Aachen Junior International 2005, gan ddod yn ail yn y byrddau a trydydd yn y sbringfwrdd 3 m. Cyrhaeddodd y safon cymhwyster ar gyfer Gemau'r Gymanwlad 2006, ond ni ddewiswyd ar gyfer tîm Lloegr oherwydd ei oedran.[18] Yn 2006, roedd yn bencampwr Prydeinig dan-18 yn y byrddau a sbringfwrdd 3m, a daeth yn ail yn y bwrdd 10 m ym Mhencampwriaethau Prydeinig hŷn 2007, a gynhaliwyd yn Rhagfyr 2006.[16]

Addysg[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhwng oed 11 a 14 mynychodd Daley Coleg Cymunedol Eggbuckland.[19] Yn 13 oed daeth yn gefnogwr o ChildLine, llinell gymorth i blant yn cael ei redeg gan yr NSPCC, ac ar y pryd fe ddatgelwyd ei fod wedi cael ei fwlio 18 mis ynghynt.[20] Yn Ebrill 2009, mewn cyfweliad gyda phrif bapur newydd lleol Plymouth, The Herald honnodd Daley ei fod wedi cael ei fwlio yn rheolaidd yn yr ysgol ers y Gemau Olympaidd,[21] a dywedodd ei dad wrth y BBC ei fod wedi ei dynnu allan o'r ysgol dros dro am fod ymateb yr ysgol wedi bod yn aneffeithiol.[22] Fe ganmolwyd Daley yn y cyfryngau am leisio barn am y broblem.[23][24]

Cynigiwyd ysgoloriaeth lawn i Daley i ysgol breswyl annibynnol Coleg Brighton, ond penderfynodd ei dad yn erbyn hyn oherwydd y pellter o'u cartref, ac aeth i drafodaethau gydag ysgol annibynnol leol Coleg Plymouth, oedd wedi cynnig "ysgoloriaeth sylweddol iawn".[25] Rhai wythnosau yn ddiweddarach, cadarnhawyd fod Daley wedi cofrestru yng Ngholeg Plymouth.[26]

Cymerodd Daley ei gymwysterau TGAU mewn cyfnodau byr i weithio o amgylch ei ymrwymiadau plymio. Perswadiodd y model Kate Moss i eistedd am ail-gread o ddarlun gwreiddiol ohoni gan David Hockney, fel rhan o waith ffotograffiaeth TGAU yn ail-greu gweithiau mawr o gelfyddyd, ar ôl ei chyfarfod wrth dynnu lluniau ar gyfer fersiwn Eidalaidd o Vogue.[27] Cafodd Daley un gradd A ac wyth gradd A* yn eu TGAU.[28]

Yn 2012, cwblhaodd ei astudiaeth dwy flynedd Lefel A[29] mewn mathemateg, Sbaeneg a ffotograffiaeth. Penderfynodd Daley i beidio gymeryd cwrs Bagloriaeth Ryngwladol oherwydd y pwysau oedd yn wynebu wrth baratoi ar gyfer Gemau Olympaidd 2012. Derbyniodd A* yn ei lefel A ffotograffiaeth, ac A yn Sbaeneg a mathemateg.[30]

Bywyd personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 2 Rhagfyr 2013, ryddhaodd Daley fideo YouTube yn cyhoeddi ei fod mewn perthynas gyda dyn ers ynghynt yn y flwyddyn, gan ddatgan "Rwy' erioed wedi bod yn hapusach."[31][32] Dywedodd Daley ei fod wedi bod yn benderfyniad anodd i siarad am ei fywyd preifat. Dywedodd: "Doeddwn i erioed wedi cael y teimlad o gariad, fe ddigwyddodd e mor gyflym. Roeddwn i wedi cael fy ysgubo gan y peth i'r graddau fel nad wy'n gallu cael e allan o fy mhen drwy'r amser."[33] Ei ddyweddi yw'r sgriptiwr, cyfarwyddwr a chynhyrchydd Americanaidd Dustin Lance Black.[34] Maent yn byw gyda'i gilydd yn Llundain.[35]

Yn 2014, roedd Daley yn rif 3 ar y rhestr 'World Pride Power'.[36] Mae Daley wedi gwneud datganiadau anghyson ynglyn a'i rywioldeb. Ar ôl ei ddatganiad fideo ar YouTube, dywedodd ei fod yn ddyn hoyw.[37] Yn ddiweddarach, mewn cyfweliad gyda The Guardian, yng Ngorffennaf 2015 gofynnwyd a oedd yn ddeurywiol, a dywedodd Daley : "I don’t put a particular label on any of it because right now I’m in a relationship with a guy, but I still have sexual feelings towards girls."[38] Pan ofynnwyd iddo am ddod i delerau gydaG atyniad cyfunrywiol a'i berthynas a Black, dywedodd ei fod wedi ei atynnu at ddynion erioed a'i fod "yng nghefn ei feddwl erioed... Doeddwn i erioed wedi cael teimladau o'r math yna at berson. Roeddwn i wedi bod mewn perthynas gyda merched lle'R oedd gen i deimladau rhywiol, ond daeth hyn yn llawer dwys pan wnes i gyfarfod Lance."[39]

Ar 1 Hydref 2015, cyhoeddwyd yn The Times fod Daley Black wedi dyweddïo. Roedd y cyhoeddiad yn darllen: "The engagement is announced between Tom, son of Robert and Debra Daley of Plymouth, and Lance, son of Jeff Bisch of Philadelphia and Anne Bisch of Lake Providence."[40][41][42]

Daliadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn Awst 2014, roedd Daley yn un o 200 ffigwr cyhoeddus i arwyddo llythyr yn The Guardian yn gwrthwynebu annibyniaeth i'r Alban yn y cyfnod cyn y refferendwm ar y pwnc ym mis Medi.[43]

Gweithgareddau cyfryngol[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Daley wedi bod yn weithgar iawn yn y cyfryngau. Mae ei galendrau blynyddol wedi bod yn boblogaidd iawn gyda'r cyhoedd.

Mae Daley yn weithgar iawn ar y cyfryngau cymdeithasol gan ymddangos ar ei sianel YouTube am nifer o flynyddoedd. Yn ogystal â defnyddio ei sianel YouTube i ddod allan am ei berthynas cyfunrywiol gyda Dustin Lance Black, mae wedi ymddangos mewn nifer o fideos pellach gyda Black, a nifer o fideos ar bynciau eraill hefyd. Mae cyfresi poblogaidd yn cynnwys "Tom Dives Into..." yn 2015 a "The Daley Diary" yn 2016.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Lonsbrough, Anita (25 February 2008). "Diver Tom Daley, 13, to make Olympic history". Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/sport/othersports/diving/2292753/Diver-Tom-Daley-13-to-make-Olympic-history.html. Adalwyd 29 Awst 2008. "When Thomas Robert Daley dives..."
  2. 2.0 2.1 2.2 "Tom Daley". Team GB. http://www.teamgb.com/athletes/tom-daley. Adalwyd 5 Ionawr 2013.
  3. "Tom Daley | British Swimming". Swimming.org. http://www.swimming.org/britishswimming/diving/mens-world-class-podium/thomas-tom-daley/152/. Adalwyd 26 Awst 2014.
  4. "Tom Daley and Dan Goodfellow book place at 2016 Olympics in Rio". The Guardian. https://www.theguardian.com/sport/2016/feb/21/tom-daley-dan-goodfellow-2016-olympics-diving. Adalwyd 13 Mai 2016.
  5. "Beijing 2008 official site, Competition Information, Athletes and Teams". Web.archive.org. 22 Awst 2008. Archifwyd from y gwreiddiol on 22 Awst 2008. http://web.archive.org/web/20080822051046/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/A.shtml. Adalwyd 21 Gorffennaf 2012.
  6. "Fina Diving World Ranking". http://www.zssw.unibe.ch/fina/fina10mm.php.
  7. "BBC Sport - Delhi 2010: Tom Daley and Max Brick win diving gold". BBC News. 12 Hydref 2010. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/commonwealth_games/delhi_2010/9082591.stm. Adalwyd 8 Rhagfyr 2013.
  8. Duncan White (12 Awst 2012). "Tom Daley wins Olympic diving bronze as USA's David Boudia takes 10m platform gold". Daily Telegraph (London: Telegraph Media Group Limited). http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/diving/9469693/Tom-Daley-dives-to-bronze-as-USA-take-10m-platform-gold.html. Adalwyd 16 Awst 2012.
  9. Sweney, Mark (7 Ionawr 2013). "Tom Daley proves he's chairman of the board with solid debut for Splash!". The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/media/2013/jan/07/tom-daley-splash-itv-tv-ratings. Adalwyd 8 Rhagfyr 2013.
  10. Ben Quinn. "Tom Daley's father dies of cancer". the Guardian. http://www.theguardian.com/uk/2011/may/28/diving-champion-tom-daleys-father-robert-dies.
  11. "Team Daley cheer on Tom". Plymouth Herald. http://www.plymouthherald.co.uk/TEAM-DALEY-CHEER-TOM/story-12674548-detail/story.html.
  12. "Tom Daley mourns father Rob at funeral in Plymouth". BBC News. 8 Mehefin 2011. http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-devon-13693046.
  13. "Tom Daley's father Rob loses battle with cancer". BBC Sport. 28 Mai 2011. http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/diving/13583152.stm. Adalwyd 28 Mai 2011.
  14. Reason, Mark (9 Awst 2008). "Tom Daley should not be in Beijing Olympics". Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/2529552/Tom-Daley-should-not-be-in-Beijing-Olympics.html. Adalwyd 5 Ionawr 2013.
  15. "Leon Taylor: mentoring the Olympians of the future". Daily Telegraph (London). 20 Mehefin 2012. http://www.telegraph.co.uk/sponsored/sport/national-school-sport-week/9344963/leon-taylor-mentoring-olympians-the-future.html. Adalwyd 5 Ionawr 2013.
  16. 16.0 16.1 16.2 "Thomas Daley - Mens Platform World Champion 2009". Plymouth Diving. Archifwyd from y gwreiddiol on 21 Awst 2008. http://web.archive.org/web/20080821225246/http://www.plymouthdiving.com/coachdiverprofiles/thomas.html. Adalwyd 27 Medi 2009.[dolen marw]
  17. Mae peth dryswch ynglyn a'i oed yn ennill ei deitl Prydeinig cyntaf dan 18 oed: mae rhai adroddiadau, yn cynnwys eif am, yn dweud ei fod yn 9, tra fod ei broffil swyddogol Nofio Prydeinig yn dweud ei fod yn 10.
  18. "Tom Daley: Set to make a splash at Beijing". ABC News. abc.net.au. 15 Gorffennaf 2008. http://www.abc.net.au/news/stories/2008/07/15/2303836.htm. Adalwyd 22 Gorffennaf 2008.
  19. "tom daley olympic hero goes back to school, Eggbuckland Community College in Plymouth, Devon". This is Bristol. 3 Medi 2008. http://www.thisisbristol.co.uk/Olympic-hero-Tom-Daley-goes-school/story-11240535-detail/story.html. Adalwyd 14 Chwefror 2012.
  20. "13 Year old British Olympian pledges support for the NSPCC". nspcc.org.uk. NSPCC. 2008. Archifwyd from y gwreiddiol on 1 Rhagfyr 2008. https://web.archive.org/20081201122541/http://www.nspcc.org.uk/whatwedo/celebritysupporters/celebritynews/13yearolddiverTomDaleymakesasplashforchildline_wda57287.html. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  21. "Star Tom Daley taunted by playground bullies". Plymouth Herald. 23 Ebrill 2009. http://www.thisisplymouth.co.uk/news/STAR-TOM-TAUNTED-PLAYGROUND-BULLIES/article-925103-detail/article.html. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  22. "Dive star Daley bullied at school". BBC News. 23 Ebrill 2009. http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/devon/8014974.stm. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  23. "Charity backs bullied Tom Daley". CBBC Newsround (BBC). 25 Ebrill 2009. http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_8010000/newsid_8018100/8018148.stm. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  24. Shân Ross (24 Ebrill 2009). "An Olympic hero aged just 14 – but bullies make his life hell". The Scotsman (Edinburgh: Johnston Press Digital Publishing). http://news.scotsman.com/latestnews/An-Olympic-hero-aged-just.5202095.jp. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  25. Joanna Sugden (24 Ebrill 2009). "Private schools compete for Tom Daley". The Times (London: Times Newspapers Ltd). http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/article6162514.ece. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  26. "Dive star moves to public school". BBC News. 2 Mehefin 2009. http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/devon/8078840.stm. Adalwyd 9 Ebrill 2010.
  27. Jeffries, Stuart (23 Mai 2012). "London 2012: 'I dream of doing my best dive,' says Tom Daley". The Guardian. http://www.theguardian.com/sport/2012/may/23/dream-best-dive-tom-daley. Adalwyd 15 Medi 2012.
  28. "BBC Sport - Diving - GB diver Tom Daley gets top marks in GCSE exams". BBC News. 25 Awst 2010. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/diving/8944166.stm. Adalwyd 14 Medi 2013.
  29. Aitkenhead, Decca (Hydref 2010). "Tom Daley: Man and boy". The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/sport/2010/oct/30/tom-daley-decca-aitkenhead-interview. Adalwyd 30 Hydref 2010.
  30. Philipson, Alice (15 Awst 2013). "A-level results 2013: Olympic diver Tom Daley achieves straight As". Daily Telegraph (London). http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/diving/10244592/A-level-results-2013-Olympic-diver-Tom-Daley-achieves-straight-As.html. Adalwyd 14 Medi 2013.
  31. "Olympic diving star Tom Daley Daley reveals relationship with man". BBC News. 2 Rhagfyr 2013. http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-devon-25183041. Adalwyd 2 Rhagfyr 2013.
  32. Daley, Tom (subject and author) (2013). Tom Daley: Something I want to say... (Home video). Tom Daley. Retrieved 2013-12-02. 
  33. "Olympic diver Tom Daley reveals it was 'love at first sight' when he met partner". ITV News. 5 Rhagfyr 2013. http://www.itv.com/news/2013-12-05/olympic-diver-tom-daley-reveals-it-was-love-at-first-sight-when-he-met-partner/. Adalwyd 14 Rhagfyr 2013.
  34. Respers France, Lisa (2 Hydref 2015). "Tom Daley engaged to Dustin Lance Black". CNN. http://www.cnn.com/2015/10/02/entertainment/tom-daley-dustin-lance-black-engaged-feat/. Adalwyd 22 Mai 2016.
  35. Malec, Brett (2 Mai 2014). "Tom Daley: 'I Am A Gay Man Now'". E! Online. http://ca.eonline.com/news/537973/tom-daley-and-boyfriend-dustin-lance-black-moves-in-together-in-london. Adalwyd 4 Mai 2014.
  36. "World Pride Power List 2014". The Guardian. http://www.theguardian.com/careers/world-pride-power-list-2014-top-10.
  37. Malec, Malec (3 Ebrill 2014). "Tom Daley and Boyfriend Dustin Lance Black Move in Together in London". Huffington Post. http://www.huffingtonpost.com/2014/04/03/tom-daley-gay-man-now_n_5083865.html. Adalwyd 8 Rhagfyr 2015.
  38. Simon Hattenstone (18 Gorffennaf 2015). "Tom Daley: 'I always knew I was attracted to guys'". The Guardian. http://www.theguardian.com/sport/2015/jul/18/tom-daley-i-always-knew-i-was-attracted-to-guys-olympic-2012-diver. Adalwyd 15 Tachwedd 2015.
  39. Malec, Malec (18 Gorffennaf 2015). "Tom Daley Bares All In ‘Guardian’ Interview on Dating Dustin Lance Black, 2016 Olympics, and Growing Up Gay". towleroad. http://www.towleroad.com/2015/07/tom-daley-bares-guardian-interview-dlb-olympics-growing-gay/. Adalwyd 8 Rhagfyr 2015.
  40. Nadia Khomami (1 Hydref 2015). "Tom Daley announces engagement to film-maker Dustin Lance Black | Sport". The Guardian. http://www.theguardian.com/sport/2015/oct/01/tom-daley-announces-engagement-to-filmmaker-dustin-lance-black. Adalwyd 1 Hydref 2015.
  41. Jenny Booth (1 Hydref 2015). "Tom Daley gets engaged to his boyfriend". The Times. http://www.thetimes.co.uk/tto/life/celebrity/article4573094.ece. Adalwyd 1 Hydref 2015.
  42. "Tom Daley Talks 'Crazy' Attention On His Relationship With Dustin Lance Black". The Huffington Post. 2 Mai 2014. http://www.huffingtonpost.co.uk/2014/05/02/tom-daley-dustin-lance-black-relationship_n_5252128.html. Adalwyd 4 Mai 2014.
  43. "Celebrities' open letter to Scotland – full text and list of signatories | Politics". theguardian.com. 2014-08-07. http://www.theguardian.com/politics/2014/aug/07/celebrities-open-letter-scotland-independence-full-text. Adalwyd 26 Awst 2014.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: