Swtrâu Ioga Patanjali

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Yogasutra with Patanjali's bhasya, Sanskrit, Devanagari script, random sample pages f1v f2r f3v.jpg
Rhai tudalennau o lawysgrif hynafol Yogasutra (Sansgrit, Devanagari). Amlygir yr adnodau ac maent wedi'u hymgorffori y tu mewn i'r bhasya (sylwebaeth).
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolysgrythurau a thestunau Hindŵaidd, gwaith llenyddol Edit this on Wikidata
AwdurPatanjali Edit this on Wikidata
IaithSansgrit Edit this on Wikidata
Prif bwncioga Edit this on Wikidata
Statws hawlfraintparth cyhoeddus Edit this on Wikidata

Mae Swtrâu Ioga Patanjali (neu Ioga Swtra Patanjali) yn gasgliad o swtras Sansgrit (gwirebau) ar theori ac ymarfer ioga - 195 swtra (yn ôl Vyāsa a Krishnamacharya) a 196 swtras (yn ôl ysgolheigion eraill gan gynnwys BKS Iyengar). Y teitl llawn yw "Y Traethawd ar Ioga yn ôl Patañjali". Lluniwyd y Ioga Swtras yn y canrifoedd cynnar OC, gan y doethor Patanjali, yn India. Ef a drefnodd y wybodaeth am ioga o draddodiadau llawer hŷn.[1][2][3]

Mae'r Sutras Ioga yn fwyaf adnabyddus am ei gyfeiriad at yr wyth elfen a elwir yn ashtanga, wyth cangen o ymarfer sy'n arwain at samadhi, crynodiad y meddwl ar wrthrych y myfyrdod, sef: yr yama (ymatal), niyama (arsylwadau), asana (ystumiau ioga), pranayama (anadl rheolaeth), pratyahara (tynnu'r synhwyrau yn ôl), dharana (crynhoi'r meddwl), dhyana (myfyrdod) a samadhi (amsugno). Fodd bynnag, ei brif nod yw kaivalya, dirnadaeth purusha, y tyst-ymwybodol, sydd ar wahân i prakriti, y cyfarpar gwybyddol (the cognitive apparatus), ac anghysylltiad purusha oddi wrth halogiadau y prakriti.

Mae'r Ioga Swtras a adeiladwyd ar syniadau o'r Samkhya -ac o purusha a prakriti, yn aml yn cael eu hystyried yn gyflenwol iddo. Mae ganddo gysylltiad agos â Bwdhaeth, ac mae'n ymgorffori peth o'i derminoleg. Ac eto, gellir ystyried bod Samkhya, Ioga, Vedanta, yn ogystal â Jainiaeth a Bwdhaeth yn cynrychioli gwahanol amlygiadau o ffrwd eang o draddodiadau asgetig yn India hynafol, mewn cyferbyniad â thraddodiadau'r Bhakti a defodaeth y Vedig a oedd yn gyffredin ar y pryd.

Mae'r traddodiad Ioga cyfoes yn dyrchafu'r Swtras Ioga Patanjali i fod yn un o destunau sylfaenol athroniaeth ioga glasurol.[4][5] Fodd bynnag, mae David Gordon White,[6] wedi cwestiynu dylanwad y swtras ar systemateiddiadau diweddarach ioga oherwydd iddynt, o'r 12fed i'r 19g, fwy neu lai ddiflannu, gan ddychwelyd i boblogrwydd ar ddiwedd y 19g yn dilyn ymdrechion Swami Vivekananda, y Gymdeithas Theosophical ac eraill. Enillodd amlygrwydd fel clasur yn yr 20g. [6]

Awdur a dyddio[golygu | golygu cod y dudalen]

Awdur[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r llawysgrifau Swtras Ioga yn priodoli'r gwaith i Patanjali.[7][8][9][10] Mae hunaniaeth Patañjali wedi bod yn destun dadl academaidd oherwydd bod awdur o'r un enw yn cael ei gredydu ag awduriaeth y testun clasurol ar ramadeg Sansgrit o'r enw Mahābhāṣya a ddyddiwyd i tua'r ail ganrif CC. Ac eto mae'r ddau waith yn hollol wahanol o ran pwnc ac ym manylion iaith, gramadeg a geirfa, fel y nodwyd gan Louis Renou.[11] Ymhellach, cyn amser Bhoja (11g), nid oes unrhyw destun hysbys yn nodi mai'r un yw'r awduron.[14]

Dyddio[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyddiwyd y Pātañjalayogaśāstra i fod tua 400 OC.[15][16] Cynigiwyd y dyddio hwn ar gyfer y Pātañjalayogaśāstra mor gynnar â 1914 gan Woods[17] ac mae ysgolheigion academaidd athroniaeth Indiaidd wedi ei dderbyn yn eang.[18][19]

Crynhodd Michele Desmarais amrywiaeth eang o ddyddiadau a neilltuwyd i Yogasutra, yn amrywio o 500 CC i 3g OC, gan nodi bod prinder tystiolaeth ar gyfer unrhyw sicrwydd. Dywedodd y gallai'r testun fod wedi'i gyfansoddi yn gynharach na hyn.[20]

Yogabhashya[golygu | golygu cod y dudalen]

Sylwebaeth ar Sutras Ioga Patañjali yw'r Yogabhashya, a briodolir yn draddodiadol i'r doethor Vedic chwedlonol Vyasa y dywedir iddo gyfansoddi'r Mahabharata. Mae'r sylwebaeth hon yn allweddol i ddeall y swtras ioga hyn, ac mae'r astudiaeth o'r sutras bob amser wedi cyfeirio at yr Yogabhashya.[21] Ystyrir Vyasa gan rai ysgolheigion fel sylwebydd diweddarach o'r 4g neu'r 5g OC (yn hytrach na'r ffigur chwedlonol hynafol).[21]

Mae ysgolheigion yn gytun bod y ddau destun, y swtras a'r sylwebaeth wedi'u hysgrifennu gan un person. Yn ôl Philipp A. Maas, yn seiliedig ar astudiaeth o'r llawysgrifau gwreiddiol, teitl cyfansoddiad Patañjali oedd Pātañjalayogaśāstra ("Y Traethawd ar Ioga yn ôl Patañjali") ac roedd yn cynnwys Sūtras a Bhāṣya. Mae hyn yn golygu mai gwaith Patañjali ei hun oedd y Bhāṣya mewn gwirionedd. [22]

Cynnwys[golygu | golygu cod y dudalen]

Rhannodd Patañjali ei Swtras Ioga yn bedair pennod neu lyfr (Sansgrit Pada), a oedd yn cynnwys pob un o'r 196 gwireb, wedi'u rhannu fel a ganlyn:

  • Samadhi Pada[23][24] (51 swtra). Cyflwr o ganfyddiad yw Samadhi, cyflwr uniongyrchol a dibynadwy ( pramāṇa) lle mae'r "gweledydd" (Purusha, ymwybyddiaeth bur, yr Hunan) yn aros ynddo'i hun. Samadhi yw'r brif dechneg y mae'r iogi yn ei dysgu i dawelu'r meddwl, ac ar ôl hynny daw Kaivalya i ynysu'r 'gweledydd' oddi wrth amhuro'r meddwl. Mae'r awdur yn disgrifio ioga ac yna natur a sut i gyrraedd samādhi.
  • Sadhana Pada[23][24] (55 swtra). Sadhana yw'r Sansgrit ar gyfer "ymarfer" neu "ddisgyblaeth," sy'n anelu at ddirnadaeth wahaniaethol, i ganfod y Gweledydd (ymwybyddiaeth) o'i wrthrychau a'r rhwystrau. Yma mae'r awdur yn amlinellu dwy system o ioga: Ioga Kriyā ac Ioga Aṣṭāṅga (Yr Ioga 8-Cainc) neu'r Eightlimbed Yoga) .
  • Vibhuti Pada[23][24] (56 swtra).[25] Vibhuti yw'r gair Sansgrit am "bŵer" neu "amlygiad". Ym mhennod 3, amlinellir samyama:
6. Dhāraṇā - canolbwyntio
7. Dhyāna - myfyrdod
8. Samādhi - amsugno
Ar wahân i fewnwelediad i ymwybyddiaeth pur (purusha), mae samyama yn rhoi 'pwerau uwch-normal' (Sansgrit: siddhi ), wrth i'r yogi gael mynediad at y tatŵs, cyfansoddion prakriti, ac uno â nhw. [26] Mae'r testun yn rhybuddio (III.38) y gall y pwerau hyn ddod yn rhwystr i'r yogi sy'n ceisio rhyddhad.
  • Kaivalya Pada[23][24] (34 swtra). Kaivalya, "arwahanrwydd", y Gweledydd o gynnwys y meddwl felly nid yw symudiadau'r meddwl yn tarfu arno mwyach. Mae'n sefyll am ryddfreinio neu ryddhad, ac fe'i defnyddir lle mae testunau eraill yn aml yn defnyddio'r term moksha (rhyddhad). Mae'r Kaivalya Pada yn disgrifio'r broses o ryddid a realaeth y Gweledydd.

Jainiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg Prif erthygl: Jainiaeth

Mae'r pum yamas Patanjali neu'r Swtras Ioga Patañjali yn debyg iawn i bum adduned fawr Jainiaeth, gan nodi dylanwad Jainiaeth.[27][28][29] Mae tri dysgeidiaeth arall sydd â chysylltiad agos â Jainiaeth hefyd yn gwneud ymddangosiad mewn Ioga:

  • athrawiaeth "lliwiau" mewn karma ( lesya);
  • y Telos arwahanrwydd (kevala mewn Jainiaeth a Kaivalyam mewn Ioga);
  • ac arfer didrais (ahimsa). Mae'n gwahardd trais yn erbyn "pob creadur" (sarvabhuta).[30] Mae hefyd yn enwi Ahimsa fel un o bum rhinwedd hanfodol].[31]

Cyfieithiadau a sylwebaeth fodern[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae sylwebaethau dirifedi ar y Swtras Ioga ar gael heddiw a hynny gan nifer o athrawon Ioga llwyddiannus, yn ogystal â chan academyddion sy'n ceisio egluro'r testun.[32] Mae cyfieithiadau a dehongliadau modern yn cynnwys:

  • 1852,1853: Cyfieithiad cyntaf o Ioga Swtras o Patanjali yn Saesneg yn cynnwys y ddwy bennod gyntaf gan JR Ballyntyne a gyhoeddwyd gan The Benaras College, ym 1872 cwblhaodd Govind Deva Shastri y ddwy bennod sy'n weddill.
  • 1882,1885: Cyhoeddwyd y llyfr cyflawn cyfan ym 1882 a chyhoeddwyd yr argraffiad diwygiedig terfynol ym 1885. The Yoga Philosophy gyda sylwadau Bhojaraja, JR Ballantyne, Govind Shastri Deva, wedi'i olygu gan Tookaram Tatya, cronfa gyhoeddi Theosophical Bombay.
  • 1883: Aporhism Ioga Patanjali gyda sylwebaeth Bhoja Raja gan Rajendra Lala Mitra, Cymdeithas Asiatig Bengal
  • 1890: Sutra Ioga Patanjali, gan Manilal Nabhubhai Dvivedi, cronfa gyhoeddi Theosophical Bombay
  • 1914: System Ioga Patanjali gyda sylw o Yoga Bhasya ac esboniad o Tatva Vicardi gan James Haughton Woods, Gwasg Prifysgol Harvard
  • 1924: Sutan Ioga Patanjali gyda sylwebaeth o Vyasa a sglein Vachaspati Mishra gan Rama Prasad
  • 1907: Sutras Ioga Ganganath Jha gyda'r Yogabhashya wedi'i briodoli i Vyasa i'r Saesneg yn ei chyfanrwydd.[33] Gyda nodiadau wedi'u tynnu o Tattvavaiśāradī Vācaspati Miśra ymhlith testunau pwysig eraill yn nhraddodiad sylwebaeth Ioga.
  • 1896: Mae Swami Vivekananda, Raja Yoga yn darparu cyfieithu ac esboniad manwl o Yoga Sutra .
  • 1912: Prifysgol Charles Johnston Dulyn: Sutras Ioga Patanjali: Llyfr y Dyn Ysbrydol .
  • 1953: Swami Prabhavananda, Sutan Patanjali Yoga, Sri Ramakrishna Math, Madras, India.
  • 1961: IK Taimni, sylwebaeth The Science of Yoga gyda Sutras yn Sansgrit a chyfieithu a sylwebaeth yn Saesneg.[34]
  • 1963: Bhasvati Swami Hariharananda Aranya .
  • 1976: Swami Satyananda, Pedair Penod Rhyddid . Ymddiriedolaeth Cyhoeddiadau Ioga, Munger, Bihar, India.[35]
  • 1978: Swami Satchidananda, The Ioga Swtras of Patanjali . Ioga Integral, Yogaville.
  • 1989: Georg Feuerstein, The Yoga-Sûtra of Patanjali: Cyfieithiad a Sylwebaeth Newydd, Traddodiadau Mewnol Rhyngwladol; Rochester, Vermont.
  • 1993: BKS Iyengar, Golau ar Sutras Ioga Patañjali . Harper Collins.
  • 1996: Barbara Stoler Miller, The Ioga Swtras Priodol i Patanjali; "Ioga - Disgyblaeth Rhyddid . Gwasg Prifysgol California, Berkeley.
  • 2003: Chip Hartranft, The Yoga-Sutra of Patanjali: Cyfieithiad Newydd gyda Sylwebaeth, Clasuron Shambhala, Boulder, Colorado.
  • 2009: The Ioga Swtras of Patanjali gan Edwin F. Bryant : Argraffiad Newydd, Cyfieithu, a Sylwebaeth . Gwasg North Point, Efrog Newydd.
  • 2013: Swami Kriyananda, Demystifying Patanjali: The Ioga Swtras - Doethineb Paramhansa Yogananda . Cyhoeddwyr Crystal Clarity, Dinas Nevada.
  • 2020: Viswanatha Thalakola, The Ioga Swtras of Patanjali Made Simple, Amazon KDP, Seattle, Washington.[36]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Müeller, Max (1899). Six Systems of Indian Philosophy; Samkhya and Yoga, Naya and Vaiseshika. Calcutta: Susil Gupta (India) Ltd. ISBN 978-0-7661-4296-1. Reprint edition; Originally published under the title of The Six Systems of Indian Philosophy.
  • Ranganathan, Shyam (2008). Patañjali's Yoga Sūtra: Translation, Commentary and Introduction. Delhi: Penguin Black Classics. ISBN 978-0-14-310219-9.
  • Sen, Amiya P. (2006). "Raja Yoga: The Science of Self-Realization". The Indispensable Vivekananda. Orient Blackswan. tt. 219–227. ISBN 978-81-7824-130-2.
  • Sharma, Chandradhar (1987). An Critical Survey of Indian Philosophy. Delhi: Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-0365-7.
  • Vivekananda, Swami (1980). Raja Yoga. Ramakrishna-Vivekananda Center. ISBN 0-911206-23-X.
  • Wood, Ernest (1951). Practical Yoga, Ancient and Modern, Being a New, Independent Translation of Patanjali's Yoga Aphorisms. Rider and Company.
  1. Wujastyk 2011, t. 33.
  2. Feuerstein 1978, t. 108.
  3. Tola, Dragonetti & Prithipaul 1987, t. x.
  4. Whicher 1998, t. 49.
  5. Stuart Sarbacker (2011), Yoga Powers (Editor: Knut A. Jacobsen), Brill, ISBN 978-9004212145, page 195
  6. 6.0 6.1 White 2014, t. xvi-xvii.
  7. Tola, Dragonetti & Prithipaul 1987, t. xi.
  8. Surendranath Dasgupta (1992). A History of Indian Philosophy. Reprint: Motilal Banarsidass (Original: Cambridge University Press, 1922). tt. 230–238. ISBN 978-81-208-0412-8.
  9. James G. Lochtefeld (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z. The Rosen Publishing Group. tt. 506–507. ISBN 978-0-8239-3180-4.
  10. White 2014.
  11. Renou, Louis (1940). "On the Identity of the Two Patañjalis". In Law, Narendra Nath (gol.). Louis de La Vallée Poussin Memorial Volume. tt. 368–373.
  12. Radhakrishnan & Moore 1989, t. 453.
  13. Michaels 2004, t. 267.
  14. Priodolwyd y testun i'r gramadegydd Patañjali.[12] Mae Axel Michaels ddim yn cytuno.[13]
  15. Maas, Philipp André; Patañjali; Hazel M. Hussong Fund (2006). Samādhipāda: das erste Kapitel des Pātan̄jalayogaśāstra zum ersten Mal kritisch ediert = The first chapter of the Pātan̄jalayogaśāstra for the first time critically edited. Aachen: Shaker. ISBN 978-3-8322-4987-8. OCLC 1049097407.
  16. Maas 2013.
  17. The Yoga system of Patañjali or the ancient Hindu doctrine of concentration of mind embracing the mnemonic rules, called Yoga-sūtras, of Patañjali the comment, called Yogabhāshya ...: Transl. from the original Sanskrit by James Haughton Woods (yn Saesneg). Cambridge. 1914. OCLC 185290295.
  18. Potter, Karl H; Agrawal, M. M; Bhattacharyya, Sibajiban; Philips, Stephen H (1970). The encyclopedia of Indian philosophies. Yoga: India's philosophy of meditation Vol. 12 Vol. 12 (yn Saesneg). ISBN 978-81-208-3349-4. OCLC 988887600.
  19. Baier, Karl; Maas, Philipp André; Preisendanz, Karin, gol. (2018). Yoga in transformation: historical and contemporary perspectives : with 55 figures (yn Saesneg). ISBN 978-3-8471-0862-7. OCLC 1081172387.
  20. Michele Desmarais (2008), Changing Minds: Mind, Consciousness and Identity in Patanjali's Yoga Sutra, Motilal Banarsidass, ISBN 978-8120833364, pages 16-17
  21. 21.0 21.1 Bryant, Edwin F. The Yoga Sutras of Patañjali: A New Edition, Translation, and Commentary; Introduction
  22. Maas 2006.
  23. 23.0 23.1 23.2 23.3 Woods 2003.
  24. 24.0 24.1 24.2 24.3 Iyengar 2002.
  25. Griffin, Mark (2 Ionawr 2012). Shaktipat: The Doorway to Enlightenment. t. 213. ISBN 9780981937502.
  26. Jacobsen 2011.
  27. Christopher Chapple (2008) Yoga and the Luminous: Patanjali's Spiritual Path to Freedom New York: SUNY Press, ISBN 978-0-7914-7475-4 p. 110
  28. Zydenbos, Robert. Jainism Today and Its Future. München: Manya Verlag, (2006) p.66
  29. A History of Yoga By Vivian Worthington (1982) Routledge ISBN 978-0-7100-9258-8 p. 29
  30. Tähtinen pp. 2–5; English translation: Schmidt p. 631.
  31. Christopher Chapple (2008) Yoga and the Luminous: Patañjali's Spiritual Path to Freedom New York: SUNY Press, ISBN 978-0-7914-7475-4
  32. Christopher Key Chapple; Reading Patañjali without Vyasa: A Critique of Four Yoga Sutra Passages, Journal of the American Academy of Religion, Vol. 62, No. 1 (Spring, 1994), pp. 85-105.
  33. Ganganatha Jha (translator) (1907). The Yoga Darśana: The Sutras of Patañjali with the Bhāṣya of Vyāsa. With notes from Vācaspati Miśra's Tattvavaiśāradī, Vijnana Bhiksu's Yogavartika and Bhoja's Rajamartanda. Rajaram Tukaram Tatya: Bombay Theosophical Publication Fund. Source: (accessed: 16 Ionawr 2011)
  34. "The Science of Yoga". Goodreads. Cyrchwyd 2017-02-07.
  35. "Four Chapters of Freedom". Biharyoga. Cyrchwyd 2021-11-07.
  36. The Yoga Sutras of Patanjali Made Simple https://www.goodreads.com/book/show/53301695-the-yoga-sutras-of-patanjali-made-simple

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]