Salbutamol

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Salbutamol
Salbutamol Enantiomers Structural Formulae.png
Data cyffredinol
Màs 239.152 ±0 Uned dalton edit this on wikidata
Fformiwla gemegol C₁₃h₂₁no₃ edit this on wikidata
Enw WHO Salbutamol edit this on wikidata
Clefydau i'w trin Asthma, clefyd rhwystrol yr ysgyfaint Edit this on Wikidata
Beichiogrwydd Categori beichiogrwydd awstralia a, categori beichiogrwydd unol daleithiau america c edit this on wikidata
Dynodwyr
SMILES Cc(c)(c)ncc(c1=cc(=c(c=c1)o)co)o edit this on wikidata
Freebase /M/02ck8_ edit this on wikidata
CAS 18559-94-9 edit this on wikidata
PubChem CID 2083 edit this on wikidata
ChEBI 2549 edit this on wikidata
InChI 1S/c13h21no3/c1-13(2,3)14-7-12(17)9-4-5-11(16)10(6-9)8-15/h4-6,12,14-17h,7-8h2,1-3h3 edit this on wikidata
ChEMBL Chembl714 edit this on wikidata
ChemSpider 1999 edit this on wikidata
UNII Qf8svz843e edit this on wikidata
ATC R03ac02, r03cc02 edit this on wikidata
KEGG D02147 edit this on wikidata
MeSH D000420 edit this on wikidata
Llawlyfr Ligand 558 edit this on wikidata
Rhif EC 242-424-0 edit this on wikidata
Cofrestr Beilstein 2213614 edit this on wikidata
Drugbank 01001 edit this on wikidata
ECHA 100.038.552 edit this on wikidata
HMDB Hmdb01937 edit this on wikidata
RxNorm CUI 435 edit this on wikidata
UMLS CUI C0001927 edit this on wikidata
NDF-RT N0000147099 edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Mae salbutamol (a elwir hefyd yn albuterol mewn rhai gwledydd megis yr Unol Daleithiau) yn fath o feddyginiaeth. Mae'n froncoledydd. Mae hyn yn golygu ei fod yn gwneud y bronciolynnau - y tiwbiau sy'n dod ag ocsigen i'r ysgyfaint - i ehangu. Mae hyn yn ei gwneud yn haws i ocsigen gyrraedd yr ysgyfaint. O'r ysgyfaint, mae ocsigen yn mynd i mewn i'r gwaed ac yn teithio i weddill y corff[1].

Enwau eraill ar gyfer salbutamol[golygu | golygu cod y dudalen]

Brand Salamol o salbutamol

Mae salbutamol yn enw ar gyffur generig. Yn yr Unol Daleithiau a rhai gwledydd eraill yr enw generig yw albuterol

Mae yna lawer o enwau brand gwahanol ar gyfer salbutamol. Y mwyaf cyffredin yw Aromir, Asmasol, Salamol, Ventmax, Ventodisks a Ventolin.

Defnydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae salbutamol yn froncoledydd sympathomimetig sy'n cael ei ddefnyddio i drin cyflyrau megis asthma, clefyd rhwystrol cronig yr ysgyfaint a gwayw ar gyhyrau llyfn y bronci; cyflyrau lle mae'r llwybrau anadlu yn cael eu culhau[2].

Gan salbutamol ymlacio cyhyrau'r groth ac mae'n cael ei ddefnyddio weithiau i geisio rhwystro esgor cynamserol[3].

Dos[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae salbutamol ar gael fel tabledi, capsiwlau rhyddhad araf, hylif (ffisig) a phigiad ond gan amlaf mae'n cael ei weini mewn moddion i'w anadlu trwy nebiwlydd neu fewnanadlydd[4]. Y dosiau mwyaf cyffredin yw 8–16 mg y dydd mewn tabledi / ffisig; 400-800 micro gram y dydd trwy fewnanadlydd a 2.5 – 20 mg y dydd mewn nebiwlydd. Mae tabledi a ffisig yn gweithio o fewn 30 i 60 munud a rhwng 5 i 15 munud o'i anadlu.

Mae salbutamol ar gael trwy ragnodi gan feddyg neu weithiwr iechyd awdurdodedig arall yn unig yn y Deyrnas Gyfunol.

Sgil effeithiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Gall sgil effeithiau cyffredin salbutamol gynnwys:

  • anesmwythder
  • cryndod yn y cyhyrau
  • pryder / tyndra nerfol
  • cur pen

Gall sgil effeithiau llai cyffredin a mwy difrifol gynnwys:

  • cramp yn y cyhyrau
  • crychguriad y galon
  • anadlu yn mynd yn anoddach yn hytrach na mynd yn haws

Does dim tystiolaeth bod salbutamol yn creu problemau o'i ddefnyddio pan fo'r claf yn feichiog neu'n bwydo ar y fron.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. BMA New Guide to Medicine & Drugs Rhif 8 (2015) ISBN13:9780241183410 tudalen 382 salbutamol
  2. GIG Cymru Asthma adalwyd 20 Ionawr 2018
  3. Net Doctor Ventolin infusion (salbutamol) adalwyd 20 Ionawr 2018
  4. Web MD Bronchodilators and Asthma adalwyd 20 Ionawr 2018


Cyngor meddygol

Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc iechyd er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol, ond allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi. Mae llawer o bobl yn cyfrannu gwybodaeth i Wicipedia. Er bod y mwyafrif ohonynt yn ceisio osgoi gwallau, nid ydynt i gyd yn arbenigwyr ac felly mae'n bosib bod peth o'r wybodaeth a gynhwysir ar y ddalen hon yn anghyflawn neu'n anghywir.

Am wybodaeth lawn neu driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall!