Ronald Fisher

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Ronald Fisher

Biolegydd ac ystadegydd oedd Syr Ronald Aylmer Fisher (17 Chwefror 1890 – 29 Gorffennaf 1962). Fe ddatblygodd llawer o ddulliau Ystadegaeth Glasurol, ac roedd yn weithgar ym meysydd Bioleg Esglygol a Geneteg. Disgrifwyd ef gan Anders Hald fel "athrilyth a greodd sylfaeni gwyddoniaeth ystadegau cyfoes ar ei ben ei hun bron a bod"[1][2] a disgrifiodd Richard Dawkins ef fel "y gorau o olynwyr Darwin"[3][4]

Bywgraffiad[golygu]

Bywyd cynnar[golygu]

Ganwyd Fisher yn East Finchley, Llundain, yn fab i George a Katie Fisher. Roedd ei dad yn deilwr celfyddyd gain llwyddianus. Cafodd blentyndod hapus, gyda thair chwaer a oedd yn dwli arno, a brawd hŷn. Bu farw ei fam pan oedd yn 14 oed a fe gollodd ei dad ei fusnes 18 mis yn ddiweddarach ar ôl cyfres o ddeiliadau a ystyrwyd yn wael.[5]

Llyfryddiaeth[golygu]

Dewis o 395 o erthyglau Fisher[golygu]

Mae rhain ar gael ar wefan Prifysgol Adelaide:

  • "Frequency distribution of the values of the correlation coefficient in samples from an indefinitely large population." Biometrika, 10: 507-521. (1915)
  • "The correlation between relatives on the supposition of Mendelian inheritance" Trans. Roy. Soc. Edinb., 52: 399-433. (1918). Yn y papur hwn y cyflwynwyd y gair amrywiant i'r theori tebygrwydd ac ystadegau am y tro cyntaf.
  • "On the mathematical foundations of theoretical statistics" Philosophical Transactions of the Royal Society, A, 222: 309-368. (1922)
  • "On the dominance ratio. Proc. Roy. Soc. Edinb., 42: 321-341. (1922)
  • "On a distribution yielding the error functions of several well known statistics" Proc. Int. Cong. Math., Toronto, 2: 805-813. (1924)
  • "Theory of statistical estimation" Trafodion Cymdeithas Athronyddol Caergrawnt, 22: 700-725 (1925)
  • "Applications of Student's distribution" Metron, 5: 90-104 (1925)
  • "The arrangement of field experiments" J. Min. Agric. G. Br., 33: 503-513. (1926)
  • "The general sampling distribution of the multiple correlation coefficient" Proceedings of Royal Society, A, 121: 654-673 (1928)
  • "Two new properties of mathematical likelihood" Proceedings of Royal Society, A, 144: 285-307 (1934)

Llyfrau gan Fisher[golygu]

Manylion cyhoeddi llawn ar gael ar wefan Prifysgol Adelaide:

Bygraffiadau am Fisher[golygu]

Llenyddiaeth eilaidd[golygu]

  • Edwards, A.W.F., 2005, "Statistical methods for research workers" yn Grattan-Guiness, I., gol., Landmark Writings in Western Mathematics. Elsevier: 856-70.

Dolenni allanol[golygu]

Ffynonellau[golygu]

  1. Saesneg gwreiddiol: "A genius who almost single-handedly created the foundations for modern statistical science"
  2. Anders Hald (1998). A History of Mathematical Statistics. New York: Wiley
  3. Saesneg gwreiddiol: "the greatest of Darwin's successors".
  4. Richard Dawkins (1995). River out of Eden
  5. Box, R. A. Fisher, tud 8-16