Plas Newydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Plas Newydd
Plas Newydd Anglesey House NW view.jpg
Math amgueddfa filwrol, , ystâd Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ynys Môn Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 53.2027°N 4.21605°W Edit this on Wikidata
Manylion
Perchnogaeth Henry William Paget, Teulu Paget, Plas Newydd, Teulu Griffith y Penrhyn, Nicholas Bagenal, Lewis Bayly, Edward Bayly, Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd I, adeilad rhestredig Gradd II* Edit this on Wikidata
Erthygl am y plasdy ym Môn yw hon. Gweler hefyd Plas Newydd (Llangollen) a Plas Newydd (beddrod siambr).

Plasty Ardalydd Môn ar lan Afon Menai, Ynys Môn yw Plas Newydd sydd bellach yn eiddo i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol ond a fu am flynyddoedd yn gartref i Ardalydd Môn. Saif y plasty hwn ddwy filltir i'r de-orllewin o Lanfairpwll ar yr A55. Mae'r tŷ'n dyddio yn ôl i'r 14g ac ar agor i'r cyhoedd.

Ym mharc y plas ceir beddrod siambr Neolithig.

Codi'r tŷ cyntaf[golygu | golygu cod y dudalen]

Defnyddiwyd safle'r tŷ gyntaf yn y 13g, a gelwid ef yn "Llwyn-y-Moel". Erbyn 1470 roedd yn perthyn i deulu Griffith, a oedd hefyd yn berchen ar Gastell Penrhyn ger Bangor. Roedd Gwilym ap Griffith wedi etifeddu tiroedd drwy ei briodas â Morfydd, merch Goronwy ap Tudur o Benmynydd. Adeiladodd Robert Griffith y rhannau cynharaf o'r tŷ presennol yn gynnar yn yr 16g ar ffurf 'tŷ neuadd'.

Oriel luniau[golygu | golygu cod y dudalen]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

CymruMon.png Eginyn erthygl sydd uchod am Ynys Môn. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato