Parddu rhydd ceirch

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Parddu rhydd ceirch
Ustilago avenae
Carbón volador de la avena Ustilago avenae.jpg
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Ustilaginales
Teulu: Ustilaginaceae
Genws: Ustilago[*]
Rhywogaeth: Ustilago avenae
Enw deuenwol
Ustilago avenae

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Ustilaginaceae yw'r Parddu rhydd ceirch (Lladin: Ustilago avenae; Saesneg: Loose Smut of Oats).[1] Y Gwir-Barddu yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Huddygl, smwt, neu'r carbon a ddaw o ganlyniad i dân yw 'parddu', fel arfer a chyfeirir yma at liw'r ffwng. Mae'r ffwng yma'n medru difa gweiriau fel ŷd, gwenith neu rug. Mae'r teulu Ustilaginaceae yn gorwedd o fewn urdd y Ustilaginales.

Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Christiaan Hendrik Persoon.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Ustilaginaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Parddu rhydd ceirch ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Covered smut Ustilago segetum
Nsr-slika-330.png
false loose smut Ustilago nigra
Parddu indrawn Ustilago maydis
Huitlacoche.jpg
Parddu pefrwellt Ustilago echinata
Parddu rhydd ceirch Ustilago avenae
Carbón volador de la avena Ustilago avenae.jpg
Parddu rhydd gwenith Ustilago tritici
Ustilago tritici.jpg
Parddu rhydd haidd Ustilago nuda
Loose smut spores.jpg
Ustilago bullata Ustilago bullata
Ustilago serpens Ustilago serpens
Ustilago syntherismae Ustilago syntherismae
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Parddu rhydd ceirch gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.

a