Pali brown
| Lacanobia oleracea | |
|---|---|
 | |
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Animalia |
| Ffylwm: | Arthropoda |
| Dosbarth: | |
| Urdd: | Lepidoptera |
| Teulu: | Noctuidae |
| Genws: | Lacanobia |
| Rhywogaeth: | L. oleracea |
| Enw deuenwol | |
| Lacanobia oleracea (Linnaeus, 1758) | |
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw pali brown, sy'n enw gwrywaidd; yr enw Saesneg yw Bright-line Brown-eye, a'r enw gwyddonol yw Lacanobia oleracea.[1][2] Fe'i ceir drwy Ewrop, Asia, India, Corea a Japan.
_(24-08-2006).jpg)
Enw amgen ar y pali brown gan Dafydd Dafis yw gwyfyn tomato (gweler isod)
Disgrifiad technegol ac amrywiad
[golygu | golygu cod]Nodyn:Nodyn termau entomoleg [Rhychwant adenydd 35 i 40 mm.] Adain flaen frown goch wedi'i chymylo â lliw tywyllach; gwythiennau llwyd, gwynllyd tuag at y termen: stigma reniform oren yn ei ran uchaf, ffwsgws tywyll oddi tano; crwn cylchog, ymyl gwyn, weithiau'n fach iawn; llinell dan-ymylol yn wyn mân, danheddog ar wythiennau 3 a 4 i'r termen; adain gefn yn wynllyd diflas, ffwsgws golau tuag at y termen; y gwythiennau tywyll. Mae lliw'r llawr yn amrywio ar un ochr i frown du, ab. obscura Spul, ac ar y llall i rufous, ab. rufa Tutt; ab. variegata Aust, o Foroco, yn olauach, melyn cochlyd.[3]
Mae'r larfa yn wyrdd neu'n frown wedi'i dotio â gwyn gyda llinellau troellog du a melyn i lawr yr ochr gydag ymylon tywyllach. Mae'r tiwberclau yn ddu. Mae'n bwydo ar ystod eang o blanhigion[4] ac weithiau mae'n bla ar tomatoau wedi'u tyfu. Mae'r rhywogaeth yn gaeafu fel pwpa.
Mae ar ei hadain o ail hanner mis Mehefin i fis Gorffennaf. O bryd i'w gilydd, bydd ail genhedlaeth o ddiwedd mis Awst i hanner cyntaf mis Medi.[5]
Mae'n gwladychu tir wedi'i drin yn bennaf fel gerddi, tirweddau parciau a thir braenar lle mae planhigion porthi addas yn tyfu. Yn ogystal, gellir ei ganfod hefyd mewn coedwigoedd cors, lloriau dyffrynnoedd a gorlifdiroedd. [6]
Cyffredinol
[golygu | golygu cod]Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r pali brown yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gwefan Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Cyngor Cefn Gwlad Cymru. Adalwyd ar 29 Chwefror 2012.
- ↑ Geiriadur enwau a thermau ar Wefan Llên Natur. Adalwyd 13/12/2012.
- ↑ Seitz, A. Ed., 1914 Die Großschmetterlinge der Erde, Verlag Alfred Kernen, Stuttgart Band 3: Tua. 1, Die Großschmetterlinge des palaearktischen Faunengebietetes, Die palaearktischen eulenartigen Nachtfalter, 1914
- ↑ Robinson, Gaden S.; Ackery, Phillip R.; Kitching, Ian J.; Beccaloni, George W.; Hernández, Luis M. (2010). "Chwilio'r gronfa ddata - cyflwyniad a chymorth". HOSTS - Cronfa Ddata o Blanhigion Cynnal Lepidopteraidd y Byd. Amgueddfa Hanes Natur, Llundain.
- ↑ Savela, Markku. "Lacanobia oleracea (Linnaeus, 1758)". Lepidoptera and Some Other Life Forms. Cyrchwyd 29 Mehefin 2019.
- ↑ Walter Forster a Theodor A. Wohlfahrt, Die Schmetterlinge Mitteleuropas, cyf. 4: Eulen (Noctuidae) (Stuttgart: Franckh’sche Verlagshandlung, 1971)