Mwnt Dolbenmaen

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Mwnt Dolbenmaen
Tomen Dolbenmaen Motte - geograph.org.uk - 257820.jpg
Gwelir y mwnt y tu ôl i'r cwt gwyrdd.
Math Castell mwnt a beili Edit this on Wikidata
Cysylltir gyda Cylchdaith llys Tywysogion Gwynedd Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 12G Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Cymru Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.961111°N 4.226329°W Edit this on Wikidata

Castell mwnt yw Mwnt Dolbenmaen, a leolir ar gwr pentref Dolbenmaen, Gwynedd, ger y rhyd ar Afon Dwyfor.

Codwyd y castell yn yr Oesoedd Canol. Ychydig a wyddys am ei hanes. Mae'n bosibl iddo gael ei godi yn wreiddiol gan y Normaniaid, yn y cyfnod byr pan feddianwyd rhannau o Wynedd gan yr iarll Hugh d'Avranches ('Huw Flaidd') o Gaer ar ddiwedd yr 11g a dechrau'r ganrif ganlynol. Posiblrwydd arall yw iddo gael ei godi gan dywysogion Gwynedd.

Erbyn y 12g roedd Dolbenmaen yn ganolfan maerdref cwmwd Eifionydd ac yn un o lysoedd brenhinol tywysogion Gwynedd. Yn 1230 symudodd Llywelyn Fawr y llys lleol oddi yno i gastell Cricieth. Dim ond y mwnt sydd i'w weld ar y safle heddiw, ger eglwys Dolbenmaen.[1]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Frances Lynch, A Guide to Ancient and Historical Wales: Gwynedd (HMSO, Llundain, 1995).