Llwydni gwlannog gwinwydd
| Llwydni gwlannog gwinwydd Plasmopara viticola
| |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Fungi |
| Dosbarth: | |
| Urdd: | Peronosporales |
| Teulu: | Peronosporaceae |
| Genws: | Plasmopara[*] |
| Rhywogaeth: | Plasmopara viticola |
| Enw deuenwol | |
| Plasmopara viticola | |
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Peronosporaceae yw'r Llwydni gwlannog gwinwydd (Lladin: Plasmopara viticola; Saesneg: Grapevine Downy Mildew).[1] Llwydni Dŵr yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae oomycetes I'w cael ar ffurfiau saproffytig a phathogenig, ac yn cynnwys rhai o'r pathogenau mwyaf niweidiol o blanhigion, gan achosi afiechydon dinistriol fel malltod tatws a marwolaeth sydyn coed derw. Mae'r teulu Peronosporaceae yn gorwedd o fewn urdd y Peronosporales.
Ffyngau
[golygu | golygu cod]Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.
Aelodau eraill o deulu'r Peronosporaceae
[golygu | golygu cod]Mae gan Llwydni gwlannog gwinwydd ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:
Rhestr Wicidata:
| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
|---|---|---|
| Peronospora affinis | Peronospora affinis | |
| Peronospora agrestis | Peronospora agrestis | |
| Peronospora agrimoniae | Peronospora agrimoniae | |
| Peronospora agrorum | Peronospora agrorum | |
| Peronospora agrostemmatis | Peronospora agrostemmatis | |
| Peronospora akatsukae | Peronospora akatsukae | |
| Peronospora alchemillae | Peronospora alchemillae | |
| Peronospora alkannae | Peronospora alkannae | |
| Peronospora alliariae-wasabi | Peronospora alliariae-wasabi | |
| Peronospora alliorum | Peronospora alliorum |
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gwefan y Bywiadur;[dolen farw] CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
- ↑ Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
- ↑ Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Llwydni gwlannog gwinwydd gan un o brosiectau 
. Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.