Joseph Smith

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Joseph Smith
Joseph Smith, Jr. portrait owned by Joseph Smith III.jpg
Ganwyd 23 Rhagfyr 1805 Edit this on Wikidata
Sharon Edit this on Wikidata
Bu farw 27 Mehefin 1844 Edit this on Wikidata (38 oed)
Carthage Edit this on Wikidata
Galwedigaeth proffwyd, gwleidydd Edit this on Wikidata
Tad Joseph Smith, Sr. Edit this on Wikidata
Mam Lucy Mack Smith Edit this on Wikidata
Priod Emma Smith, Eliza Maria Partridge Lyman, Eliza R. Snow Edit this on Wikidata
Plant Julia Murdock Smith, Joseph Smith III, Alexander Hale Smith, David Hyrum Smith, children of Joseph Smith Edit this on Wikidata
Teulu Hyrum Smith, Samuel H. Smith, Alvin Smith, Don Carlos Smith, William Smith, Katharine Smith Salisbury Edit this on Wikidata
Gwefan https://josephsmith.net Edit this on Wikidata
Llofnod
Joseph Smith Jr Signature.svg

Sefydlydd Mudiad Saint y Dyddiau Diwethaf oedd Joseph Smith, Jr. (23 Rhagfyr 180527 Mehefin 1844), a elwir hefyd yn Formoniaeth. Roedd yn ffigwr crefyddol a gwleidyddol o bwys yn yn yr Unol Daleithiau yn ystod y 1830au a'r 1840au. Ym 1827, dechreuodd Smith gasglu dilynwyr crefyddol wedi iddo ddweud fod angel wedi dangos set o blatiau aur iddo yn disgrifio hanes Iesu i bobloedd brodorol yr Amerig. Ym 1830, cyhoeddodd Smith Llyfr y Mormon, sef yr hyn a honai ei fod yn gyfieithiad o'r platiau hynny, a'r un flwyddyn sefydlwyd Eglwys Iesu Grist Saint y Dyddiau Diwethaf.

Bu Smith yn byw yn Kirkland, Ohio, trwy ran helaeth y 1830au, a dyma lle arhosodd pencadlys yr eglwys hyd iddo gael ei ysgogi gan gost adeiladu teml fawr, methiant arianol, a gwrthdaro gyda aelodau oedd wedi eu di-affeithio i gasglu anheddiad Saint y Dyddiau Diwethaf ym Missouri. Yno, dwysáodd y tensiwn rhwng y Mormoniaid ac eraill gan arwain at Ryfel Mormon 1838. Wedi hyn, symudodd Smith a'i ddilynwyr i Nauvoo, Illinois, lle dechreuont adeiladu ail deml gyda chymorth bobl o Ewrop oedd newydd gael eu trosi i'r grefydd. Wedi iddo gael ei gyhuddo o ymarfer amlwreicaeth, ac o geisio creu theocrataeth, annogodd Smith ataliad papur newydd a oedd wedi cyhoeddi'r cyhuddiadau yn ei erbyn, gan arwain at ei lofruddiaeth gan dorf o rhai nad oedd yn Formoniaid.

Mae dilynwyr Smith yn ystyried ei fod yn broffwyd, ac wedi canoneiddio rhai o'i ddatguddiadau fel ysgrifau sanctaidd cyfwerth â'r Beibl. Mae ei gymun yn cynnwys sawl enwad crefyddol; y mwyaf o'r rheiny yw Eglwys Iesu Grist Saint y Dyddiau Diwethaf, sydd â miliynau o ymlynwyr.[1]

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]