Neidio i'r cynnwys

Jess Fishlock

Oddi ar Wicipedia
Jess Fishlock
MBE

Fishlock yn 2019
Gwybodaeth Bersonol
Enw llawnJessica Anne Fishlock
Dyddiad geni14 Ionawr 1987
Man geniCaerdydd, Cymru
SafleCanol Cae
Y Clwb
Clwb presennolSeattle Reign
Rhif10
Gyrfa Ieuenctid
Cardiff City
Newport Strikers
Gyrfa Lawn*
BlwyddynTîmYmdd(Gôl)
2002–2007[1]Dinas Caerdydd
2007–2008Bryste
2008–2010AZ31(6)
2011–2012Bryste26(7)
2012–2013Melbourne Victory18(5)
2013–2025Seattle Reign217(48)
2013→ Dundee United (ar fenthyg)6(2)
2013–2014→ Melbourne Victory (ar fenthyg)17(5)
2014–2015→ Frankfurt (ar fenthyg)17(2)
2015–2018→ Melbourne City (ar fenthyg)38(17)
2018–2019Olympique Lyonnais (ar fenthyg)12(1)
2020–2021→ Reading (ar fenthyg)19(2)
Tîm Cenedlaethol
Cymru dan 19
2006–2025Cymru166(48)
* Cyfrifir yn unig: ymddangosiadau i Glybiau fel oedolyn a goliau domestg a sgoriwyd. sy'n gywir ar 28 Mehefin 2025.
† Ymddangosiadau (Goliau).

Mae Jessica Anne Fishlock (ganwyd 14 Ionawr 1987 yng Nghaerdydd) yn chwaraewr pêl-droed o Gymru. Mae wedi chwarae i sawl tîm ryngwladol ar lefel clwb ac i dîm merched Cymru. Hi yw'r chwaraewr gyntaf (dyn neu fenyw) i ennill 100 cap i dîm cenedlaethol Cymru.[2]

Dechreuodd ei gyrfa broffesiynol yn Clwb Pêl-droed Menywod CPD Dinas Caerdydd a chwaraeodd yno, gyda thaith fer i dîm Newport Strikers, tan 2007. Yna cwblhaodd Fishlock dymor ar gyfer Clwb Pêl-droed Academi Bryste a symud yn 2008 i'r Iseldiroedd i chwarae yn y brif adran, yr Eeredevisie, i AZ Alkmaar. Enillodd y bencampwriaeth ddwywaith gydag Alkmaar.

Yn 2011, dychwelodd Fishlock i Fryste i chwarae yn yr FA WSL newydd ei ffurfio. Ym mis Tachwedd 2012, ymunodd â Melbourne Victory, tîm Cynghrair menywod Awstralia.

Yn gynnar yn 2013, cafodd ei llogi fel "asiant rhydd", fel y'i gelwir, ar gyfer NWSL oedd newydd ei sefydlu gan Seattle. Rhoddodd ei ymddangosiad cyntaf yn y gynghrair i Fishlock ar 14 Ebrill 2013 yn erbyn y Chicago Red Stars, fe sgoriodd ei gôl gyntaf yn NWSL ar 21 Ebrill yn erbyn Portland Thorns FC. Yn ystod haf 2013, dychwelodd i wledydd Prydain a llofnodi cytundeb benthyciad tri mis gyda CPDM Glasgow City,[3] Ar gyfer tymor 2013/14 Cynghrair W Awstralia dychwelodd, hefyd ar fenthyg, yn ôl i Melbourne Victory ac enillodd y bencampwriaeth yno ar ddiwedd y tymor.

Ar gyfer tymor 2014/15 y Bundesliga Fishlock menywod a fenthycwyd i'r FFC 1af Frankfurt, ond dychwelodd fel y cytunwyd cyn diwedd y tymor i Seattle. Yn ystod y ddwy flynedd ganlynol, treuliodd amser chwarae rhydd NWSL yn Melbourne City FC yng Nghynghrair W Awstralia. Yn 2015/16 enillodd ei hail Bencampwriaeth Awstralia. Y flwyddyn ganlynol, roedd hi'n weithgar i ddechrau fel cyd-hyfforddwr a symudodd ym mis Ionawr 2017 tan ddiwedd y tymor i fod yn chwaraewr-hyfforddwr dros dro i'r tîm.[4]

Tîm Cenedlaethol

[golygu | golygu cod]
Fishlock yn chwarae i Gymru, Medi 2015

Chwaraeodd Fishlock ei gêm gyntaf i'r tîm D-19 pan oedd on 16 oed.[5] Wedi capteinio'r tîm D-19 galwyd hi i'r tîm cenedlaethol uwch gan chwarae ei gêm gyntaf yn erbyn tîm y Swistir yn 2006.[6]

Mae Fishlock yn chwarae i dîm cenedlaethol Cymru a chymryd rhan ymhlith eraill yng Nghwpanau Algarve 2009, 2011, 2012 a 2013. Ar 5 Ebrill 2017, gwnaeth ei 100fed gêm ryngwladol mewn buddugoliaeth o 3-1 dros Ogledd Iwerddon fel y Gymraes neu Gymro cyntaf.[7][8]

Hi yw'r chwaraewr (benywaidd neu wrywaidd) sydd wedi ennill y fwyaf o gapiau dros Gymru. Yn Ngorffennaf 2024 daeth yn brif sgoriwr Cymru wedi iddi sgorio gôl rhif 45 dros ei gwlad. Roedd hyn yn torri record Helen Ward sydd â 44 o goliau.[9]

Cyn ymgyrch Cymru ym Mhencampwriaeth Ewros y Merched UEFA 2025, dadorchuddiwyd murlun newydd ym Mharc Pêl-droed Y Sblot, Caerdydd. Roedd Fishlock yn falch i weld y murlun wedi ei beintio yn ei thref enedigol. Dyma'r murlun cyntaf hyd cae pêl-droed o chwaraewr benywaidd yn Ewrop.[10]

Hi yw'r fenyw hynaf erioed i sgorio ym mhencampwriaethau Ewrop y menywod, pan oedd yn 38 oed, wedi iddi sgorio yn erbyn Ffrainc yn ystod Euro 2025.

Cyhoeddodd ei ymddeoliad o bêl-droed rhyngwladol ar 15 Hydref 2025.[11] Roedd ei gêm olaf ar 25 Hydref 2025 pan chwaraeodd Cymru yn erbyn Awstralia yn Stadiwm Dinas Caerdydd.[12]

Bywyd personol

[golygu | golygu cod]
Darn o gelf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 2025

Ganed Fishlock yng Nghaerdydd i Kevyn a Sharon Fishlock. Mae ganddi ddau frawd a thair chwaer.[13] Magwyd hi yn ardal Llanrhymni yn ochr ddwyreiniol Caerdydd a mynychodd Ysgol Uwchradd yr Eglwys yng Nghymru Teilo Sant. Nododd fel roedd bechgyn a merched wedi eu gwahanu i raddau helaeth yn yr ysgol a bod hynny yn esgus i rai galw enwau arni gan fod ganddi wallt cwta fel bachgyn.[14] Fel plentyn, dechreuodd chwarae pêl-droed gyda'i chwaer[15] cyn ymuno â thîm merched Dinas Caerdydd pan oedd yn 7 oed. Yn ddiweddarach chwaraeodd i'r Newport Strikers yng Nghasnewydd.

Mae wedi trafod anghysondeb ac anghyfartaledd rhwng sut mae chwaraewyr gwyraidd a benywaidd yn cael eu trin. Yn 2019 postiodd lun ar Twitter yn dathlu'r ffaith bod menywod tîm Cymru yn gwisgo crysau gyda'u henwau arnynt, am y tro cyntaf. Nododd y sylwad gyda'r llun, "What a moment. To many this step for us is a step they probably don’t understand. But for us - a long 12 years of fighting and we finally have our names on our shirt."[16] Yn 2024 dywedodd ei bod yn siomedig o dderbyn sylwadau anfriol ar X yn dilyn torri record sgorio dros dîm Cymru.[17]

Sylweddodd pan oedd yn 12 oed ei bod yn hoyw a dioddefodd fwlio a dirmyg yn Ysgol Telo Sant oherwydd hynny. Dywedodd bod y cyfnod yma yn "uffern ar y ddaear".[18] Mae hi bellach yn cael ei hystyried yn eicon a ffigwr o ddylanwad bositif wrth ddelio gydag achosion hoyw yng Nghymru a thu hwnt.

Anrhydeddau

[golygu | golygu cod]

Derbyniodd anrhydedd MBE am "wasanaethau i bêl-droed menywod a'r gymuned LBGT" yn Rhagfyr 2018.[19] Enwebwyd hi hefyd am Wobr Dewi Sant yn 2019 yn categori 'Chwaraeon'.[2]

Cyflawniadau

[golygu | golygu cod]
  • 2008/09, 2009/10: Ennill pencampwriaeth yr Iseldiroedd gydag AZ Alkmaar.
  • 2013/14: Ennill Pencampwriaeth Awstralia gyda Melbourne Victory.
  • 2015/16, 2016/17: Ennill Pencampwriaeth Awstralia gyda Melbourne City FC.

Dolenni

[golygu | golygu cod]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. "Jess Fishlock". World Football. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 April 2017. Cyrchwyd 26 April 2017.
  2. 2.0 2.1 https://llyw.cymru/gwobrau-dewi-sant/jess-fishlock-mbe
  3. Bird, Liviu (19 Awst 2013). "Seattle Reign FC midfielder Jess Fishlock joins Glasgow City on loan". Soccerwire.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-09-06. Cyrchwyd 20 Awst 2013.
  4. Melbourne City FC Confirms Interim Coaching Mandates Archifwyd 2017-03-04 yn y Peiriant Wayback, melbournecityfc.com.au (englisch). Adalwyd 6 Ionawr 2017.
  5. "Fishlocks aiming high". Cardiff City Ladies Football Website. 11 Hydref 2003. Cyrchwyd 7 Awst 2016.
  6. "International Teams – Jessica Fishlock". The Football Association of Wales. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 Hydref 2008. Cyrchwyd 13 Awst 2009.
  7. faw.cymru: „Wales Women's Squad Announced for Northern Ireland Friendlies“
  8. faw.cymru: „Victory and a goal for Fishlock on appearance 100“
  9. "Jess Fishlock yn torri record goliau Cymru wrth i Gymru guro Kosovo". newyddion.s4c.cymru. 2024-07-16. Cyrchwyd 2024-07-16.
  10. "Creu hanes trwy beintio murlun hyd cae pêl-droed o Jess Fishlock". newyddion.s4c.cymru. Cyrchwyd 7 Awst 2025.
  11. "Prif sgoriwr Cymru i ymddeol o bêl-droed rhyngwladol". newyddion.s4c.cymru. 2025-10-21. Cyrchwyd 2025-10-21.
  12. "Jess Fishlock wedi chwarae ei gêm olaf dros Gymru". newyddion.s4c.cymru. 2025-10-25. Cyrchwyd 2025-10-25.
  13. "Jess Off to Seattle Reign". Cardiff City Ladies FC. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 21 Awst 2013. Cyrchwyd 21 Awst 2013.
  14. https://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/being-jess-fishlock-woman-who-17029371
  15. "Jess Fishlock Q&A: Wales Women's Superstar Passes on Advice to U15 Girls". Welsh Football Trust. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2017-08-20. Cyrchwyd 26 Ebrill 2017.
  16. https://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/jess-fishlock-words-balancing-life-16743381
  17. "Fishlock disappointed by negativity after breaking Wales goal record". BBC News (yn Saesneg). 2024-07-18. Cyrchwyd 2024-07-18.
  18. https://www.bbc.co.uk/sport/wales/47093685
  19. https://www.faw.cymru/en/news/jess-fishlock-receives-mbe/